24 januari 2016

Het paard van de buschauffeur van San Marcello Pistoiese

In de bergen (in de zomer ligt daar nog sneeuw) van Noord-Toscane ligt een weiland. De eigenaar is een buschauffeur uit het dorpje San Marcello Pistoiese. Na elke busdienst gaat hij via een lange hobbelige weg naar zijn paarden. De paarden zijn zijn lust en leven. 

In 2008 hebben wij hem ontmoet. We huurden een huis naast zijn stal ver afgelegen van de bewoonde wereld. Hij had die zomer van zijn laatste geld een nieuw paard (Arabier) gekocht. Met een eenvoudige camera heb ik vastgelegd waar er gebeurde toen dat paard in zijn wei kwam. Een hernieuwde ontmoeting in mijn fotoarchief..
Uiteraard zijn de foto's onbewerkt






































 Foto's Eric Hennekam. 2008 ©

17 augustus 2015

Super bondige handleiding (historische) telefoonboeken zoeken


Razendsnel zoeken in de historische telefoonboeken 1901 -1950 die zijn opgenomen in Delpher (database Koninklijke Bibliotheek):

1. Ga naar www.delpher.nl
2. Klik op vergrootglas zonder zoekveld in te vullen (1 op onderstaande afbeelding).
3. Kies Boeken Basis (2 op onderstaande afbeelding)
4. Vink Museum voor Communicatie aan rechts in de opties (3 op onderstaande afbeelding)





Veel meer telefoonboeken, ook recente, uit binnen- en buitenland zijn opgenomen in de Archiefzoeker www.archiefzoeker.nl Gebruik zoekterm: telefoonboeken.


Eric Hennekam
17 augustus 2015



4 mei 2015

Was mijn familie fout/goed in de Tweede Wereldoorlog?

[Update 11 augustus 2015]

Een vraag die ik regelmatig krijg: "Was mijn overleden (groot-)vader en/of (groot-) moeder  fout in de Tweede Wereldoorlog? En  hoe kan ik daar meer informatie over
opvragen? "  

Met fout wordt dan meestal bedoeld of ze NSB-er waren, of de vijand hadden geholpen (bv verraad), of in dienst waren getreden bij de Duitse of Italiaanse krijgsmacht. Het is echter niet zo zwart/wit als hier beschreven. Laatst nog een onderzoek verricht voor een half-Duitse familie, waar grootouders aan moederszijde NSB-ers waren. Uit mijn onderzoek kwam naar voren dat ze mensen het leven hebben gered door ze uit handen van de Duitsers te houden.


Afbeelding: 10 mei 1945


Er zijn zeer veel bronnen (zie 5) waar je die gegevens kunt vinden, oa bij het Nationaal Archief en het NIOD
Handig hulpmiddel is de digitale Oorlogsgids met daarin de antwoorden op de 25 meest gestelde vragen over de Tweede Wereldoorlog.



Een snelle methode om informatie te achterhalen is de volgende:

1. Vraag bij het CBG de persoonskaart op van de overleden (voor-)ouder waarover je meer WO2 informatie wilt uitzoeken. Dit is niet helemaal gratis. Ongeveer de prijs van een redelijke fles wijn (tarieven). Zelf vraag ik honderden persoonskaarten per jaar op voor allerlei soorten onderzoeken.De kaarten bevatten een schat aan informatie. Zo valt in vak 35 te lezen of iemand het Nederlanderschap kwijt is geraakt. Dat kan er op wijzen dat hij/zij in vreemde krijgsdienst is getreden. 


Afbeelding: voorbeeld persoonskaart (voorzijde)


2. Als je de kopie van de persoonskaart hebt ontvangen heb je het bewijs dat iemand is overleden.

3. Ga nu bij het Nationaal Archief vragen of er een dossier van de persoon in het Centraal  Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) zit. Dit vooronderzoek is gratis. Je moet daarvoor wel een account aanmaken bij het Nationaal Archief. (zie ook mijn korte handleiding) .
In het CABR archief zitten de gegevens van ruim 300.000 Nederlanders waar na de Tweede Wereldoorlog onderzoek is verricht om te kijken of ze fout waren geweest.

4. Als de persoon bekend is kun je het CABR dossier onder voorwaarden inzien door het digitaal of per brief aan te vragen. Daarbij doet u een kopie van de persoonskaart als bewijs van overlijden.

5. Veel meer Tweede Wereldoorlog bronnen zijn te vinden via de Archiefzoeker. Gebruik zoekterm Tweede Wereldoorlog. Bijvoorbeeld een database met Nederlanders die het Nederlanderschap is ontnomen, een database met overlijdensplaats als men in dienst was getreden in het Duitse leger, Duitse akten, fiatteringsrapporten van de Hoge Autoriteit. tribunaalverslagen in kranten   etc.



Afbeelding: voorbeeld tribunaalverslag Nieuwsblad van Friesland, 30-7-1947


Eric Hennekam
4/5 mei 2015 
[update 11 augustus 2015]










1 februari 2015

Bewaar GeenStijl of elke andere website voor het nageslacht


Archiveren van een webpagina kan handig zijn. Bijvoorbeeld om terug te lezen wat er is geschreven, verdwenen, of (tussentijdse) gewijzigd.
Er zijn aardig wat instellingen in de wereld die dat  archiveren automatisch doen. De grootste is het Internet Archive met zijn WayBack MachineVolgens de spider van Google de belangrijkste site van het Internet. 
Het is nu mogelijk om zelf een website toe te voegen aan deze  Weg-is-niet-weg website.  Ze bewaren dan alleen de pagina die je hebt opgegeven (datum en tijd zie je verschijnen). 

Korte handleiding:

1. Ga naar de WayBack machine.

2. Volg nu de aanwijzingen op onderstaande afbeelding:




3. Je hoeft nu niets meer te doen. De website van vandaag (1-2-2015) van GeenStijl wordt bewaard. Op het scherm verschijnt eerst:




4. Klaar. Bovenaan de pagina het "schuifje" over de tijdlijn bewegen en je kunt het opegslagen website archief bekijken:





5. Digitaal archief raadplegen kan ook via de URL: https://web.archive.org/web/*/http://www.geenstijl.nl



Tip: Lijst webarchieven op het Internet Er zijn er meer dan de WayBack Machine.

Eric Hennekam
1 februari 2015


31 januari 2015

Openbaarheid bij overheid is geen momento mori

Zevendertig jaar werkt hij, naar eigen zeggen, met groot plezier bij de NRC: Wilfred Boom. Afgelopen donderdag kreeg ik samen met tien andere mensen een rondleiding van hem bij het Nationaal Archief. Dat is hij gaan doen na zijn pensioen. Zijn grote passie is foto's. Nieuwsfoto's. Hij kan er uren over vertellen. We hingen aan zijn lippen. Hij liet enkele pareltjes zien uit de bijzondere fotocollectie van het Nationaal Archief. Slechts 1% hiervan is gedigitaliseerd en te raadplegen via de beeldbank
Het beschrijven een foto kan soms wel een week duren. " We zien Willem van Hanegem een andere speler een bos bloemen geven. Maar wie is die andere speler? Waarom en wanneer krijgt hij bloemen?" Er moet wel een onderschrift bij. 
Tussendoor lardeerde hij zijn verhaal met eigen ervaringen bij de NRC en soms gepeperde uitspraken als "journalisten zijn lui" [lui is niet altijd negatief] of "met het bijsnijden gaat een foto je iets anders zeggen".  
Helaas moest hij na een uur stoppen met de rondleiding. Het was slechts een smaakvol tussendoortje bij het Archief Atelier symposium over Actieve Openbaarheid. Een dag lang praten hoe je de openbaarheid bij de overheid kunt verbeteren. Welke barrières zijn er? WOB, Archiefwet, Opendata en privacy. Zinvol en welbesteed deze bijeenkomst [fraaie Storify samenvatting]. En gezien de grote belangstelling gaat dit symposium hopelijk een vervolg krijgen in breder verband.  
Openbaarheid is geen doodgeboren kind, maar een springlevend kind, waarbij we de opvoeding constant moeten aanpassen in een tijd waarin we anders tegen zaken als privacy en transparantie aankijken. Dat eist een cultuurverandering bij ambtenaren en politici in een veranderende cultuur. Bijvoorbeeld geen angst meer voor fouten maken. Geen afrekencultuur.

"Kijkt u eens goed naar deze foto uit de 19de eeuw. Bedenk daarbij dat de sluitertijd meer dan 10 minuten was. Hoe kan een moeder met een kind op haar armen zo lang stil zitten, denkt u? De foto zou toch bewogen moeten zijn als je zo lang moet belichten?.......... Ja, het kind is overleden. Daarom kon het zo stil liggen. Als je geld had liet je een fotograaf komen voor een laatste afscheid van je kind". 
Zo'n foto werd een familiedocument ter herinnering: Momento mori. Heel gangbaar toen. Laten we openbaarheid van overheidsdocumenten ook heel normaal gaan vinden en niet eng.






6 januari 2015

Online documenten aanvragen bij het Nationaal Archief


Deze week werden er tienduizenden documenten openbaar bij het Nationaal Archief.
In de media heeft u daar al over kunnen lezen of horen bv bij BNR en EenVandaag.
Veel mensen denken dat je fysiek naar de studiezaal van Nationaal Archief in Den Haag moet gaan om de documenten in te zien. Het is ook mogelijk om tegen betaling de documenten online aan te vragen.
Hier een kleine handleiding:

1. Kijk op Lijst archiefstukken die per 1 januari 2015 open worden (PDF).

2. Stel je wilt uit het privéarchief van oud-minister Marga Klompé de documenten over het huwelijk van Prinses Irene met de katholieke Carlos Hugo van Bourbon-Parma in 1964 inzien:
Noteer het toegangsnummer (2.21.183.44) en inventarisnummer (88). Zie blauwe pijlen.


3. Ga naar de Nationaal Archief website GaHetNa en maak hier een gratis bezoekersaccount aan. Kies daarvoor rechtsboven de optie Inloggen




4. Blijf ingelogd staan en kies nu op de homepage de optie Collectie en daarna Archiefinventarissen.
Vul daarin het toegangsnummer en inventarisnummer (zie 2):


5. Klik onderin bij de beschrijving op het woord Archiefbestanddelen:



6. Klik op 88 huwelijk prinses Irene, 1864 en daarna op  In Winkelwagen. U geeft dan het Nationaal Archief de opdracht een dossier te digitaliseren. De prijs daarvoor is pittig, zie hun toelichting, maar reiskosten zijn vaak ook niet mals.



Bijvoorbeeld dit document uit het archief van Marga Klompé krijgt u  na enige tijd toegezonden:



Eric Hennekam
6 januari 2015