Doorgaan naar hoofdcontent

Posts

Posts uit 2005 weergeven

Democratie start hier!

Een uur geleden online gezet door het Nationaal Archief van Amerika i.s.m. met Discovery Channel en promotiefilm Democracy Starts Here.
Gelikt Amerikaans , maar een waarheid als een koe. Niet voor niets dat in ondemocratische landen de archieven een stiefkindje zijn of zelfs vernietigd worden.
Daarom moeten regeringen veel meer geld stoppen in archiefinstellingen (National Archief, Beeld en Geluid) en de media meer aandacht schenken aan het belang van archieven (Docusoap?), misstanden, bijzondere archiefstukken, werkwijze, toegangen etc.
Deze video laat in 11 minuten zien, waarom ik het onderwijsproject voor studenten journalistiek ben gestart, Het Archiefforum en Archieven.org heb opgezet en zo kan genieten van goede onderzoeksjournalistiek.

Kijk naar de Amerikaanse video: Democracy Starts Here met NPR journaliste Cokie Roberts en documentaire maker Ken Burns.
Een mooi thema om het jaar 2005 af te sluiten.



Nieuw Zorgstelsel in historisch perspectief

Per 1 januari 2006 komt er een nieuw zorgstelsel in Nederland. Op de website van het Nationaal Archief archief kunt u historisch informatie vinden o.a. uit de archieven van Ministerie van Arbeid, afd. Volksgezondheid.
Meer informatie over Onderzoek in de archieven van Nederlandse Ministeries kunt u vinden in een Archiefforum topic.
Uiteraard kunt u ook gebruik maken van de digitale Onderzoeksgids Zorgverzekeraars of de Digitale Onderzoeksgids Sociale Zekerheid (1890-1967)


(foto: Metamedica VUMC)

Kerstmis in Parijs

(foto Eric Hennekam, Kerstmis in Parijs 2004)
Klik op foto voor vergroting. Kerstmis en commercie komen hier samen in één beeld.

On the Record

Er zijn onderzoeksjournalisten waar ik een warm hart voor heb. Een daarvan is Luuk Sengers. Prachtige publicaties (Zie zijn website), degelijk werk en staat altijd voor iemand klaar. Zo is hij ook om niets bestuurslid bij de VVOJ. Sinds gisteren heeft hij op een speciale website zijn collega journalisten en onderzoekers ook nog een reedschapskist in handen gegeven, waarmee je snel en doeltreffende personen en documenten kunt zoeken op Internet.
De website On The Record bevat honderden links met praktische informatie naar de zoekpagina’s van officiële instanties.
Wat een collega!

Jaarboek onderzoeksjournalistiek 2005

De Vereniging van Onderzoeksjournalisten heeft het jaarboek Onderzoeksjournalistiek 2005 verzonden aan zijn leden. Dat hoort in elke journalistieke boekenkast te staan. Elk artikel of synopsis heeft een toelichting, waarin de (foto-)journalisten aangeven hóe zij het project hebben aangepakt.
Niet-leden kunnen dit jaarboek bestellen: website VVOJ.
Nederland en Vlaanderen moet blij zijn met een vereniging als de VVOJ. Het is weer 120 pagina's leren van elkaar en genieten van goed journalistiek werk in Nederland en Vlaanderen. Minder zeuren en er tegenaan, zoals onderstaande collega's.

Inhoud Jaarboek Onderzoeksjournalistiek. Enkele website tips kunt u lezen op Het Archiefforum

- Kom ons maar halen
Reconstructie van de inval in het Haags Laakkwartier
Jan Meeuw en John Schoorl De Volkskrant

- From Bussels with Love
Buitenlandse inlichtingendiensten in Belgie
Kristof Clerix - MO* Mondiaal Magazine

- Irak: het gedroomde scenario
Terugblik op een jaar nation building
Suchen Tan m.m.v. Dijs Meye…

NRC redacteur maakt prachtig proefschrift

12 oktober j.l. promoveerde in Leiden NRC Handelsblad redacteur Wim Weenink op het proefschrift Bankier van de wereld Bouwer van Europa Johan Willem Beyen 1897-1976. Afgelopen weekend had ik eindelijk tijd dit proefschrift door te nemen. En dat was genieten.
Meer informatie over dit proefschrift en J.W. Beyen: Het Archiefforum

Tegenstander Servië en Montenegro

Servië en Montenegro is gisteren tijdens de loting voor het WK voetbal in Duitsland (2006) in dezelfde poule gekomen als het team van Nederland.
Servië en Montenegro is eigenlijk al jaren tegenstander van Nederland. Dat bleek toen de openbare aanklager van het Joegeslavië tribunaal in Den Haag, Carla Del Ponte, deze week liet weten dat Servië-Montenegro de oorlogscriminelen Mladic en Karadzic nu eindelijk eens moet arresteren en hun archieven open gooien voor onderzoek.
Gaan we weer boycotten. Vroeger deden we dat. Denk aan Argentinië.
Lees meer: Del Ponte wants Mladic, Karadzic arrested, archives opened

Wilt u de hotelrekening van het Nederlandse Voetbal elftal 1974 in het zelfde Duitsland raadplegen: Complete hotelrekening Oranje van WK on-line. een van de beste sporthistorisch journalisten van ons land heeft ze onlinge gezet.

Peter

Beste Peter,
Zou je mij een groot plezier willen doen?
Plaats na je uitzending van zondag alle materiaal van die AIVD-diskettes op een website. Openbaarheid is een groot goed.
Ieder weldenkend mens in dit land wist toch al lang dat de AIVD alle politici in de smiezen houden. Dat is toch niets nieuws. Dat gebeurde ook al in de BVD-tijd.
Sla de archieven er maar op na. De verontwaardiging van de dames en heren in Den Haag is dus gespeeld.
Toe Peter.....heb lef.

Vriendelijke groet
Eric

Staken en meelopers

"Staken bij de omroep.Is dat vaak voorgekomen?" vroeg iemand mij. De beantwoording van deze vraag kunt u vinden in de Stakingen database (1810-2001) van het IISG.
Meer informatie en bekijk historische beelden: Het Archiefforum.
Overigens mag van mij Nederland 1,2 en 3 helemaal op zwart een paar dagen. Dan weten de kijkers tenminste wat ze missen. De bezuinigingen moeten terug gedraaid worden. Er moet zelfs geld bij. Ik noem het behouden van een onafhankelijke Publieke Omroep BESCHAVING en behorend bij de democratie. We mogen niet wegzakken naar het niveau van landen als Iran en Indonesië. Maar er zit ook een andere kant: er moet heel wat veranderen in Hilversum. Fluwelen zeteltjes moeten verdwijnen, evenals kortzichtige zenderpolitiek. Prachtige voorbeelden kunt u regelmatig vinden op de site Villamedia.
Afgelopen zaterdag had ik een korte discussie in Utrecht met plaatselijke D'66-ers.
De partij van Medy. Het was volgens hen niet de schuld van D'66, maar van het CDA, al…

Media: Zeeland bestaat echt

Je hoort of leest zelden iets over de provincie Zeeland als je er niet zelf woont.
Vreemd, want de procinciale krant, de Provinciale Zeeuwse Courant)(PZC) en Omroep Zeeland doen het goed. De PZC heeft een relatief lichte daling van zijn verkoopcijfers. Terwijl de rest van krantenuitgevers en omroepen in Nederland zitten te zuchten en te steunen.
Er is zoveel te vertellen en te leren over deze bijzondere provincie. Wist u dat er minstens 117 verdronken dorpen zijn. De meeste verzwolgen door vloedgolven.
Heeft u wel eens gehoord van het bombardement van Middelburg? De provincie heeft vreselijk afgezien tijdens de Tweede Wereldoorlog.
De provincie heeft een schitterende archieven, zoals het Gemeentearchieven Goes (bestaat 600 jaar!), Vlissingen en Terneuzen, en natuurlijk ook het Zeeuws Archief in Middelburg.
Iets meer aandacht voor Zeeland in de landelijke media zou ik terecht vinden.
Er is meer tussen hemel en aarde dan de grachtengordel van Amsterdam, de dorpspolitiek van Rotterdam en het g…

Amerikaanse martelpraktijken

Gisteren kreeg ik een persbericht van het National Security Archive uit Washington.
Het gaat over de Amerikaanse steun aan de martel- en folterpraktijken door Indonesië op Oost-Timor. Duizenden documenten zijn openbaar geworden waaruit blijkt dat de Amerikanen al jaren bezig zijn steun te geven aan regiems die zich niet houden aan de Internationale afspraken hoe je omgaat met gevangenen.
De geheime CIA vluchten en gevangenkampen in Europa, die nu actueel zijn, zijn geen incident, maar beleid. Walgelijk.
Voor mij is het even onbegrijpelijk dat kamerleden als Ayaan Hirsi Ali, lid van een partij die Amerika door dik en dun steunt, hierover niets te vertellen heeft. In dat licht doet zij en haar partijgenoten aan selectieve verontwaardiging.

Ga naar: A Quarter Century of U.S. Support for Occupation in East Timor (met een afschuwelijke foto, waar je extremist van zou worden als dat een broer van je is!) of naar de website met de archiefdocumenten: East Timor Truth Commission report uses decl…

Terwijl Hirsi Ali en Hans Wiegel polemiseren

Terwijl Tweede Kamerlid Ayaan Hirsi Ali (VVD) en partijcoryfee Hans Wiegel fel met elkaar polemiseren kunt u het archief van Hans Wiegel gaan raadplegen bij het Nationaal Archief in Den Haag.
Helaas is dit persoonlijk archief van Hans Wiegel (1948 tot 1982) slechts beperkt openbaar. Maar in de 18,40 meter zal zeker informatie te vinden zijn over de drijfveren van deze oud politicus. (toegang: inventaris, nummer 2.21.303, beperkt openbaar).

In een speciale databank van het Nationaal Archief kunt u opzoeken waar welke archieven van bewindslieden over de periode 1798-heden te raadplegen zijn in Nederland. Deze zoekgids is niet geheel compleet. Maar met ruim 300 van de 450 beschreven archieven wel eind op weg.

Ga naar: Zoekgids bewindslieden

The Texas Observer

Onderzoeksjournalist Frank Smyth van het tijdschrift The Texas Observer laat zien hoe je als relatief klein tijdschrift wereldnieuws kunt maken met gedegen onderzoeksjournalistiek. Zijn artikel The Untouchable Narco-State, Guatemala's military defies the DEA is wereldnieuws geworden.
Als liefhebber van gedegen onderzoeksjournalistiek heeft Frank Smyth deze dagen mijn hart gestolen. Hij nam en kreeg de tijd om 4,5 strekkende kilometer archief door te spitten.
Meer over dit politie archief uit Guatemela kunt u lezen en deels inzien op de website van Het National Security Archive:
- Drugs and the Guatemalan Military
- The Guatemalan Police Archives

Foto onder uit Guatemala archief: Persoonsgegevens van politie informanten

Tot dinsdag

Nu al een verlangen naar het voorjaar?
(foto: Eric Hennekam)

Archief Richard Nixon openbaar

Brief Richard Nixon aan Elvis Presley uit 1971: "if you're not too busy" wil ik graag een ontmoeting. (Zie speciale website voor meer archiefdocumenten: NARA)

Gisteren zijn weer 50.000 documenten openbaar geworden uit de periode dat Richard Nixon president van Amerika was (1969-1974). Veel nieuwe informatie en achtergronden over de Vietnam oorlog is daardoor beschikbaar voor onderzoekers. The New York Times was er als de kippen bij om als eerste een lang artikel te publiceren.
Lees dit artikel en meer informatie over de archieven van Richard Nixon op Het Archiefforum

54 procent

Afgelopen weekend heeft EuroStat cijfers gepubliceerd over het internet gebruik van o.a. ouderen in de 24 landen van de Europese Unie.
Uit deze voorlopige cijfers (één kwartaal) in 2004 blijkt dat 54% van de Nederlanders boven de 55 jaar Internet gebruikt. Gemiddeld is dat in Europa 13% (!) blijkt uit dat zelfde onderzoek.
Meer lezen: Het Archiefforum
Naar aanleiding van dit onderzoek heb ik gisteren als proef een kleine e-learning handleiding online gezet, die helemaal gericht is op ouderen digitale bezoekers. De eerste reacties zijn zeer positief.
Oordeel zelf: Zoeken naar personen in het Brabant Historisch Informatie Centrum.
Als ik uitgever was zou ik die EuroStat cijfers maar eens goed analyseren.

De rol van de media?

Afgelopen weekend hoorde ik meerdere keren in enkele televisieprogramma’s de vraag stellen: “Welke rol speelt de media in…………..?” > Deze vraag stemt mij elke keer tot nadenken.
Van Dale (1984) geeft aan het woord Rol negen betekenissen. Waarbij betekenis vier en vijf mij in deze vraag van toepassing lijkt:
Rol: 4 (bij uitbr., zonder enige gedachte aan toneel) gedrag in een sociale omgeving dat kenmerkend is voor een bepaalde groep (m.n. mannen en vrouwen) Vergelijk: roldoorbraak en rollenpatroon. 5. (van zaken) functie: de rol van de Kerk in de Middeleeuwen; de rol van de klieren met inwendige secretie is zeer belangrijk.
Media heeft de betekenis; de middelen tot overdracht en verspreiding van kennis en informatie: communicatiemiddelen en persorganen.
Voeg de Van Dale omschrijvingen van de woorden Rol en Media bij elkaar en je stelt een vreemde vraag. Zeker in combinatie met speelt of spelen.En toch denk ik te weten wat ze bedoelen.

Aussi Paris

Met een muisklik kunt u de foto's vergroten.
(foto's Eric Hennekam)

Verhalende beelden

Foto's worden steeds belangrijker in de media. Er wordt minder gelezen en meer gekeken zou ik bijna zeggen. Kranten en tijdschriften spelen daar steeds meer op in. Het aantal foto's nemen flink toe op het krantenpapier de afgelopen jaren. Ik vraag me af of het mogelijk is een keer een krant te publiceren zonder tekst. Alleen foto's die "verhalen". Die ons vertellen wat er leeft en speelt in de samenleving. Wie durft? Ook op televisie zou ik graag een programma willen zien met alleen beelden. Geen geluid en beslist geen muziek eronder, alleen beeld. Stille beelden die verhalen. Kijken, fantasie prikkelen, vragen oproepen..... Het lijkt me erg mooi.De komende periode ga ik van tijd tot tijd alleen foto's publiceren in de weblog. Zonder commentaar. U zou mij ook een plezier doen om foto's toe toesturen.Spaarnestad Fotoarchief met meer dan 9 miljoen is nu echt goed toegankelijk. De inventaris van de collectie is namelijk helemaal gereed. Dat kunnen we misschi…

Digitale Camera

Morgen verschijnen op Het Archiefforum de verrassende resultaten van de enqûete die ik heb gehouden over het gebruik van digitale camera's in studiezalen van archiefinstellingen in Nederland en Vlaanderen.
Inmiddels zijn bijna 70 reacties verwerkt.

Wie is de Mol in kernenergie?

Op de website van het Studiecentrum voor Kernenergie (SCK.CEN) te Mol kunt u een informatieve brochure downloaden over de haar geschiedenis van 1952 tot heden.
De archieven van het SCK.GEN zijn helaas maar beperkt toegankelijk. Zeker is wel dat er veel informatie moet zijn over de kontacten met de ministeries, geheime briefwisselingen met politici en bedrijven, zoals Belgonucléaire, Indaver, Belgatom en Belgoprocess. En vermoedelijke ook met Nederlandse takken in Petten en Borsele.
Meer informatie over dit archief op: Het Archiefforum. Bekijk via URL's in de topic aldaar ook de bedrijfsfilm van SCK.GEN.

Bob Doyle

kent u hem nog: Bob Doyle. Ooit presidentskandidaat in Amerika voor de Republikeinen.
De website met zijn archief is nu online. Dé Amerikaanse senator Robert J.Dole!. Gruwel.
Wanneer komen de eerste Belgische en Nederlandse senatoren met een eigen archief website?

Familie Schat

Gisteren verschenen. Kijk in het hoofd van de auteur: José Hennekam

Gluren bij de oude buren in Eindhoven

Een mooi voorbeeld van samenwerking tussen enkele regionale bladen en een archiefinstelling bestaat al enkele jaren in Eindhoven.
Onder beetje truttige kopje Verhalen van toenverschijnen in de bladen Groot Eindhoven en Trompetter regelmatig stukjes over gebeurtenissen, personen en bedrijven uit het verleden.
Deze bij lezers zeer populaire artikeltjes zijn opgespit uit de archieven van het Regionaal Historische Centrum Eindhoven. Het zijn verhalen met een plaatje, die dicht bij de mensen staan of hebben gestaan.

De verhalen worden na enige tijd in PDF-formaat ook geplaatst op de informatieve website van het RHC Eindhoven.
Voorbeelden van titels die Eindhovenaren aanspreken:
- Eindhoven heeft eindelijk een Albert Heijn supermarkt (zie bovenstaande afbeelding)
- De buurtwinkel van Weduwe A.A. Notten
- Thomas van Kempenstraat
- Het St. Antoniusgasthuis
- Bedevaart naar Kevelaar
- Pensionaat voor Jonge Heeren Eikenburg
- Stratumse Lenny wint Eurovisie Songfestival
- Jacobus en Petrus Panhuizen

Heel Nederland herdenkt? Randstad nieuws?

"Heel Nederland herdenkt vandaag de moord op Theo van Gogh"
Een zin uit het RTL Nieuws van deze ochtend.
RTL staat niet alleen, want meer radio- en televisieprogramma's en kranten besteden ruim aandacht aan deze vreselijke moord.
Echter, in mijn werkomgeving vanochtend werd er geen woord gerept over Theo van Gogh. Wel over de subsidie die je kunt krijgen op het plaatsen van een roetfilter in je auto, dat de Democraten even het licht hebben uitgedaan in de Amerikaanse senaat, de 1-0 overwinning van PSV op Milaan, de toespraak van Beatrix bij het bezoek van Poetin en natuurlijk dat het buiten steeds meer herfst wordt (vooral de medewerekers die met de fiets komen). Maar geen woord over Theo van Gogh. En om eerlijk te zijn, toen hij een jaar geleden werd vermoord werd er ook al weinig over gepraat in mijn omgeving. In vergelijking met de Schiedamse kindermoord bijna nul aandacht, zou ik zeggen.
Nu de media weer zoveel aandacht besteden aan de gebeurtenissen op 2 november 2004 b…

Rouwbetuigingen Theo van Gogh

De rouwbetuigingen Theo van Gogh zijn door het Gemeentearchief Amsterdam, met hulp van het Amsterdams Historisch Museum en het Rijksmuseum, op een website gezet.
U kunt ze bekijken op: Website Gemeentearchief Amsterdam

Het Archiefforum: 100.000

De zonnige maand oktober 2005 bereikte vandaag zijn laatste dag. En nu al heeft Het Archiefforum een record aan hits gevestigd. Over de 100.000 ! Het aantal leden steeg weer met 100 (ca. 10%). En dat allemaal zonder extra software handigheidjes in de site. Bijvoorbeeld maatregelen om beter gevonden te worden door zoekmachines. De website Archieven.org, waar Het Archiefforum onderdeel van is, had in de maand oktober ruim 325.000 hits.
"We groeien en we groeien maar. Er lijkt geen eind aan te komen"
En dat is mooi in de Week van de Geschiedenis. Ook door de vergrijzing zal de groei en belangstelling voor Het Archieffroum alleen maar toe nemen, denk ik.
Zit er over te denken Het Archiefforum onder te brengen bij een uitgever.
Als u belangstelling heeft kunt u zich melden bij mij.

Volkskrant en Elsevier 2

Naar aanleiding van mijn webblog van afgelopen vrijdag kreeg ik deze email van de redacteur Elsevier:
"Op uw website besteedt u aandacht aan de Elsevier-uitgave Erfgoed. Wellicht is dit bij u al bekend, maar in oktober is een tweede druk van Erfgoed verschenen (hard kaft) daarin zijn errata opgenomen waaronder het door u als voorbeeld gebruikte Koninklijk Besluit. "
Ben ik dan onzorgvuldig geweest? Had vooraf een mail gezonden naar De Volkskrant, daar heb ik geen reactie op gekregen. En de tweede druk was mij geheel ontgaan. Dus.........
Waarom komt de Volkskrant bij een heruitgave pas met een recensie?

Volkskrant en Elsevier

Vandaag in de Volkskrant een erg zuur stukje van Wim Wirtz (Titel: Erg vadelandse geschiedenis) over de uitgave van Elsevier: Erfgoed: de Nederlandse Geschiedenis in 100 documenten.
Deze uitgave van Elsevier verscheen al in maart (!) van dit jaar. Zie ook mijn weblog van 26 maart! Wirtz is dus rijkelijk laat met zijn weinig diepgaand artikel. Want erg goed heeft hij de uitgave van Elsevier niet bekeken, anders had hij wil een blunder van de eerste orde uit de Elsevier uitgave gehaald. Een van de deelnemers aan Het Archiefforum wees me daarop. Dit schreef hij mij:
"Als u het speciale nummer voor u hebt liggen, kijk dan vooral even op pagina 67, waar - volgens het bijschrift - een afbeelding staat van «Het handgeschreven Koninklijk Besluit tot de grondwetswijziging».Dat is even lachen! Het stuk op de afbeelding gaat over het verzoek van een Amsterdammer om de titel «Fabrikant van Chocolade van Zijne Majesteit» te mogen voeren. Zo weten we tenminste waar Willem II waarschijnlijk van h…

Nieuws voor onderzoeksjournalisten

18 archiefonderzoekers hebben een kort geding aangespannen tegen Het Utrechts Archief vanwege de hun zaterdagsluiting. De pleitnotitie en pleitaantekeningen van beide partijen in dit kort geding kunt u nu downloaden op Het Archiefforum. Zo kunt zelf uw mening vormen en ik hoop dat de media in de toekomst ook dit soort informatie online gaan zetten. Met dank aan de advocaten van beide partijen die deze informatie beschikbaar hebben gesteld.
Ga naar: Kort Geding tegen het Utrechts Archief


Vannacht een hele serie nieuwe berichten geplaatst op Het Archiefforum die van belang kunnen zijn voor onderzoeksjournalisten. Je hebt van die nachten dat je hoopt dat de mailserver het begeeft.
Hier een korte overzicht:

- European Sexuality Resource Center (ESRC) opgericht
- Databases buitenlandse investeringen in Indonesië
- Google Makes Digitized Archive of Interviews with TV Legends
- Alexander Yakovlev en de Russische hervormingen
- Virtueel reclamemuseum van Het ReclameArsenaal
- Geheim rapport USA: sterk…

Stelling

Wie de ouderen heeft, heeft de toekomst Wie mijn lezingen en workshops voor de journalistiek afgelopen jaren hebben gevolgd weten dat ik deze stelling van harte onderschrijf voor de media. De stelling kwam ik vandaag weer tegen in het proefschrift G-J. de Haan over lichtflits epilepsie. Mijn held vandaag is Minister Donner: Polygamie houdt in dat één man meerdere vrouwen heeft, of dat één vrouw meerdere mannen heeft. En kan iemand mij vertellen waarom wij in dit land polygamie wettelijk verboden hebben, maar wel gedogen? En kan iemand mij vertellen waarom wij in dit land polygamie wettelijk verboden hebben, maar wel gedogen? Leven we in de Middeleeuwen?Uit een rechterlijke dossiers archief Raad van Brabant 1586 - 1811: Voogden over kind van Maria Boterwegs in Heerlen contra Volkert van Ousthoorn, drossaard van Valkenburg, weduwe Nicolaas Hoekels / Wouter Monen / Jan Fransen, inwoners van Heerlen: rechtmatigheid van openbare verkoop krachtens vonnis schepenen van Heerlen tegen Nicolaas …

De filmrolletjes van Lieven Gevaert

Bij vonnis d.d. 21 oktober 2005 van de Rechtbank Groningen is het faillissement uitgesproken over Kral Beheer B.V. in Nederland. Mede door de digitale fotografie heeft deze fotowinkel keten het loodje moeten leggen. Toen ik dit hoorde moest ik denken aan Lieven Gevaert. Hij is een bijzondere Vlaamse ondernemer, die we kennen van het bedrijf AGFA-Gevaert. Wie kent niet de rode AGFA rolletjes. Lieven is geboren in Antwerpen en in 1935 overleden in Den Haag. Het historisch archief van AGFA-Gevaert is voor specialisten te raadplegen in Mortsel. Het archief bevat naast document ook foto- (hoe kan het ook anders) en filmateriaal. Meer informatie: Het Archiefforum.


Wat zou Lieven het erg hebben gevonden dit faillissement van Kral. Niet alleen vanwege het wegvallen van deze bedrijfstak, maar vooral vanwege de mensen die er gewerkt hebben en nu ontslagen thuis zitten. Want Lieven Gevaert was een zeer sociaal bewogen man. Die een groot hart had voor Vlaanderen en zijn bewoners. Een documentair…

Archief Stanley Kubrick

Vanochtend las ik in de Engelse digitale versie van de Russissche Pravda (nostalgie) een artikel over het archief van Stanley Kubrick. Dat zou grotendeels toegankelijk zijn in de University of the Arts' London College of Communication. Het artikel plaatste ik op Het Archiefforum, omdat ik weet dat er in België en Nederland veel liefhebbers zijn van de films van Kubrick. Dat zijn archief toegankelijk is in Londen, wist ik zelf niet.
Binnen 10 minuten na plaatsing stond er al een reactie van een archivaris uit Vlaanderen. Naar aanleiding van het bericht uit de Pravda ging hij gelijk een reis plannen naar Engeland. Heerlijk! Echt liefhebbers.
Lezen: artikel Pravda en de reactie

Aandacht voor Suriname

Suriname dertig jaar onafhankelijk. Balkende naar Suriname. Samenwerking Landsarchief Suriname (zie onderstaande afbeelding) met ons Nationaal Archief, Gemeentearchief Amsterdam en het Gemeentearchief Rotterdam en een online beeldbank historisch foto’s Suriname.
Genoeg triggers om veel aandacht te besteden aan Suriname en zijn verleden op Het Archiefforum.

En Jurryt zal toch wel een stukje schrijven over de rijke Surinamse sporthistorie?


Heb even een overzicht gemaakt van de krantencollectie die u kunt raadplegen in Paramaribo: Landsarchief Suriname: bron voor journalisten.

Steun voor de sluitspier

Kom, laat ik het nog eens proberen. Ik koop het AD Utrechts Nieuwsblad voor de zondagochtend. Is verdorie een deel van het katern ADdiagnose onleesbaar door slorig drukwerk. En dan nog wel het stuk met Peter R.de Vries met de spannende titel: 'Spanning verdwijnt door sport en seks' en het artikel 'Steun voor de sluitspier'. En dan de column van Frits Barend die plompverloren midden in een zin stopt. Kan die krant geen andere drukker vinden? Je moet je geld terug vragen zei mijn vrouw. Ze heeft, zoals altijd, gelijk.

Joods onderzoek in Duitsland

Leo Baeck Institute in New York richt zich op onderzoek, archieven en documentatie van Duitse Joden. Ze hebben sinds deze week een nieuwe database online gezet met informatie over Joodse begraafplaatsen en grafstenen in Duitsland. Meer informatie op Het Archiefforum.

NB als de scans op tijd binnen komen zal ik dit weekend op Het Archiefforum nooit eerder in Nederland en Vlaanderen gepubliceerde archiefstukken over de Amerikaanse politiek en terrorisme periode 1968-1999 online zetten.

Barend en Van Dorp: Bombarie naar het oerwoud

De met veel bombarie door Talpa binnen gehaalde 'kijkcijferkanonnen' Frits Barend en Henk van Dorp hebben gisterenavond met hun televisieprogramma een absoluut kijkcijfer dieptepunt gehaald. Naar de reguliere uitzending keken 204.000 mensen.
Zelfs 4 in het land, Jensen, Mayday Mayday en Groeten uit de Rimboe hadden gisteren meer kijkers. Het zal niet lang meer duren of het televisieprogramma BvD gaan ook naar het oerwoud der vergetelheid. Met groeten uit de Rimboe. Ze zullen Jan Mulder toch wel meenemen, mag ik hopen.

André van der Louw

Veel te vroeg is vanochtend André van der Louw overleden.
Het Gemeentearchief Rotterdam heeft een eerbetoon gemaakt in de hal van het archief.
Lees meer hierover op Het Archiefforum.
Daarnaast kunt u er enkele (archief) suggesties vinden voor publicaties en RTV programma's.

Antwerpen en mijn gestolen hart

Een van de archiefinstellingen in Vlaanderen die erg aan de weg timmert is het Stadsarchief Antwerpen. Deze week hebben ze helemaal mijn hart gestolen door een groot deel van hun audiovisueel archief (meer dan 200.000 records) online te zetten. Ga naar De documentendatabank eFloris die het stadsarchief gebruikt als toegang. eFloris is genoemd naar Cornelis Floris (1514 - 1575), de ontwerper van het stadhuis en naar de stadsarchivaris Floris Prims (1882 - 1954).

Gaat archiefonderzoek de kop kosten van Verdonk?

Vanavond een prima uitzending van Netwerk over Asielgegevens die jarenlang aan Congo zijn verstrekt. Goede onderzoeksjournalistiek met degelijk - en zeker niet makkelijk -archiefonderzoek in Congo. Net werk!, inclusief de wijze van presentatie.
Dit is nu precies het soort journalistiek wat je mag verwachten van een goede nieuwsrubriek. EO en KRO kunnen trots zijn op het programma Netwerk en zijn medewerkers.

British Pathe Film Archive

(afbeelding 1: resultaat zoekopdracht Nederland)

Het British Pathe Film Archive viert feest. Ze bestaan 75 jaar en zijn ongekend populair bij digitale bezoekers. 12 miljoen filmfragmenten kunt u online bekijken. Meer dan 5 miljoen page views voor de website. En nog zijn er journalisten die bij radio en televisiestations werken in België en Nederland die dit archief niet kennen.
U kunt er alles over lezen op: Het Archiefforum of ITN Archives

(afbeelding 2: resultaat zoekopdracht Belgium)

Algemeen Politieblad

Sinds vandaag zijn de jaargangen 1852 - 1900 van het Algemeen Politieblad (AP) digitaal toegankelijk. Niet via een website maar in de studiezaal van het Centraal Bureau voor Genealogie. (CBG). Het is niet helder waarom deze machtige bron van informatie alleen in haar studiezaal te raadplegen is. Zonder problemen zou dat ook via de Internet moeten kunnen. En zeker van een zwaar gesubsideerde instelling ("ons belastinggeld") mag je dat toch verwachten.
Wel kunt u via de website van het CBG de personenindex raadplegen, deze bevat meer dan 175.000 namen. Misschien komt uw familienaam er ook wel in voor...............

Het AP bevat signalementen van bijvoorbeeld verdachten, veroordeelden, gedeserteerden en vermisten. Maar ook gegevens over gedupeerden van misdrijven, uitgezette en toegelaten vreemdelingen en aanstellingen, promoties, beloningen en standplaatsen rijkspolitieambtenaren. Het Algemeen Politieblad verdwijnt in de loop 2005, nadat het dus ruim 150 jaar is verschenen. Het…

Vergeten archiefverhalen bij TV-Rijnmond

TV Rijmond in samenwerking met het Gemeentearchief Rotterdam presenteren de serie Vergeten Verhalen. Weer een mooi voorbeeld van samenwerking tussen media en een archiefinstelling. Meer voorbeelden van zulke samenwerkings verbanden kunt u vinden op Het Archiefforum.
(Onderstaande foto's zijn schermafdrukken websites TV-Rijnmond en GA Rotterdam)


Kijk en vergelijk

Vorige week waren er veel protesten van archiefonderzoekers, omdat Het Utrechts Archief had besloten om op zaterdag de poorten gesloten te houden. Ik heb eens uitgezocht hoe het beleid bij andere archiefinstellingen is. De openingstijden van 64 Nederlandse archiefinstellingen op een rijtje: zie Het Archiefforum. Kan u nu al verklappen dat het Het Utrechts Archief vanaf nu behoort tot de 78% archiefinstellingen die op zaterdag de deuren dicht houden.
" In het buitenland is alles beter geregeld". Daarom ook een overzicht gemaakt van de openingstijden van 18 buitenlandse archiefinstellingen. Van Japan tot Peru.

De weinig informatieve website van Ministerie OCW

Vanochtend het archief gedeelte van de website van het Ministerie van OCW bezocht. U weet wel, het ministerie dat die plannen maakt voor de publieke omroepen en de koepelorganisaties Cultureel Erfgoed. De informatie over archieven op de site is -buiten de brieven optie - al jaren niet meer bijgehouden. Het zelfde is het geval met andere opties op de site zoals het Dossier Pers- en Mediaconcentraties

Enkele voorbeelden van deze site:
- Het laatste persbericht is van 2002 (zie optie persberichten)
- De laatste publicatie is van 2003 (zie optie publicaties)
- De genoemde projecten zijn of al lang afgesloten of achterhaald. De laatst genoemde is van 2001 (zie optie projecten)
- Na 2002 heeft de minister en/of staatssecretaris geen toespraken meer gehouden over archieven (zie optie toespraken)
- Optie brieven lijkt bijgehouden
- Kamervragen over archieven zijn er blijkbaar niet meer gesteld sinds 2003. (zie optie kamervragen)
- Dan de optie links. Namen en URL's kloppen niet. Bezoekt u een het…

Winnende scriptie Vlaamse Scriptieprijs gepubliceerd

Een aanrader:
Koen De Vlieger-De Wilde schreef Adellijke levensstijl.
Het boek won in 2003 terecht de Vlaamse scriptieprijs.
U kunt er alles over lezen op de website van het Fonds Pascal Decroos, voor bijzondere journalistiek
Als u meer wilt weten over de door de auteur gebruikte archiefbronnen, ga dan naar de Archiefbank Vlaanderen.

Een zwarte dag voor onderzoeksjournalistiek in Nederland

Bedacht door Medy met steun van VVD, CDA en D'66. Het wordt diep zwart op de Nederlandse radio en televisie.
We moeten het vanaf 2008 gaan doen met de stichting Publieke Omroep.









Cuba Crisis

Dit weekend op Het Archiefforum publicatie van "geheime" Amerikaanse documenten: Nederland en de Cuba Crises, 1962.

Onderzoeksjournalistiek is ook oog hebben voor details.
Klik op onderstaande foto.


(foto: Eric Hennekam, 2003)

Is it the "Abu Ghraib Protection Act?"

In Nederland hebben we de volkomen achterhaalde Wet Openbaarheid Bestuur. In de USA heeft men de The Freedom of Information Act. Deze laatste moet snel ook worden ingevoerd in heel Europa. Maar soms gaat het ook daar niet goed.
Lees onderstaand bericht wat ik zojuist kreeg van het
National Security Archive van de George Washington University.

Senate Measure Could Restrict Access to Crucial Information About Abu GhraibScandal in DIA Files

Washington, D.C., October 6, 2005
- After failing in 2000, the DefenseIntelligence Agency (DIA) is again seeking an exception from disclosure of vastquantities of important Defense Department records currently available under theFreedom of Information Act (FOIA). The exception would render records thatdocument "the conduct of foreign intelligence or counterintelligence operations"of the DIA Directorate of Human Intelligence (HUMINT) unreachable to the public.The provision currently is included in the Defense Authorization Bill (S. 1042)and the …

Spitten in Amerikaanse geheime archieven

Komende weken ga ik op Het Archiefforum een serie documenten publiceren uit de geheime Amerikaanse overheidsarchieven (bijv. CIA rapporten, archief Buitenlandse zaken).
Vandaag de eerste documenten online gezet over de Molukse treinkaping in Wijster en de poging tot gijzeling van Koningin Juliana.
Lees: board onderzoeksjournalistiek Het Archiefforum

Alleen deelnemers aan Het Archiefforum kunnen de documenten lezen. Registratie is gratis, plaatsing van commerciële berichten is NIET toegestaan. Journalisten kunnen na registratie vertrouwelijk gebruik maken van mijn archief (1 miljoen records).

Moord IKON journalisten 17 maart 1982 El Salvador

"El Salvador is the real potential bomb shell in US-Dutch relations and could derail other issues of importance to us"
Messages Allen Holmes for Under Secretary Eagleburge 25 March 1982

Op 17 maart 1982 komen vier IKON journalisten in El Salvador bij een "vuurgevecht" om het leven. De IKON ploeg bestond uit Koos Koster, Jan Kuiper, Joop Willemse en Hans ter Laag.
Het Archiefforum heeft sinds gisteren toegang tot het Digital National Security Archive USA en ging spitten naar "geheime" Amerikaanse archiefdocumenten.
Lees: vier IKON journalisten vermoord in El Salvador .

Gepubliceerde archiefstukken op Het Archiefforum
Title: Your Meeting with Dutch Defense Minister Van Mierlo
United States. Department of State. Bureau of European Affairs
From: Holmes, H. Allen
To: Eagleburger, Lawrence S.
25 maart 1982





















Onderzoeksjournalistiek en Google-journalistiek

Archiefnieuws voor journalisten van de Global Investigative Journalism Conference 2005, die afgelopen drie dagen is gehouden in Amsterdam, kunt u vinden op de board onderzoeksjournalistiek van Het Archiefforum. De komende week zal ik nog veel meer berichten plaatsen.
Een van de nieuwtjes is het uitkomen van het boek Investigative Journalism in Europe. Tweehonderd interviews met journalisten uit 20 verschillende landen. Het geeft een aardig beeld van de stand van zaken van de onderzoeksjournalistiek in Europa.

Tijdens de conferentie, waar ik in een bomvolle zaal een CAR-training heb mogen geven over archieven en onderzoeksjournalistiek, kreeg ik van hoofdredacteur Gie Goris het oktobernummer van MO* in mijn handen. Zoals altijd diepgravende journalistiek in dit Mondiaal Magazine. Maar ook een opmerkelijke column van Ides DeBruijne, directeur van het Fonds Pascal Decroos voor bijzondere journalistiek. Citaat:
BRUSSEL, 28-09-2005) - De Vlaamse dagbladpers presteerde nog nooit zo goed als he…

Het recht om te weten

Het National Security Archive heeft gisteren op de International Right to Know Day een open brief geschreven aan de Condoleezza Rice, minister van Buitenlandse Zaken van de USA.
Deze brief is ook van belang voor journalisten die moeten werken in de landen, die het niet zo nauw nemen met openbaarheid. Opvallend dat al deze landen geen goed archiefbeheer hebben.
Want overheidsarchieven zijn het geheugen van een democratie en behoren volledig openbaar te zijn.
De open brief kunt u hier lezen: Letter NSarchive 28 september 2005 (PDF-formaat).

Op de dag dat de Global Investigative Journalism Conferences in Amsterdam begint pleit ik er hier ook sterk voor om ook in België en Nederland een instituut op te richten zoals het National Security Archive van de George Washington University. Daarnaast moeten we in beide landen nog maar eens goed kijken naar de Wetgeving Openbaarheid van Bestuur. Ik pleit voor een zelfde wetgeving als in de USA. Het Recht om te Weten hoort bij een echte democratie. En i…

Studieboek onderzoeksjournalistiek

Wanneer komt het studieboek uit over onderzoeksjournalistiek?
Afgelopen weken heb ik daar zoveel vragen over gehad uit vooral de journalistieke onderwijswereld. Daarom nu mijn antwoord op deze weblog.
Vóór het nieuwe studiejaar 2006 zal het boek verschijnen.
Er werken verschillende auteurs aan mee, waaronder ikzelf.
Uiteraard gaat mijn bijdrage (bijna gereed) over archiefonderzoek en onderzoeksjournalistiek.

De spanning voor de start van de grote Wereldconferentie Onderzoeksjournalistiek dit weekend in Amsterdam neemt toe. Mijn complimenten gaan nu al naar de VVOJ-ers. Zo'n klus klaren naast je drukke werkzaamheden in de journalistiek is geen sinecure. Ik neem mijn pet daar heel diep voor af. Er is een programma van en voor 450 journalisten uit meer dan 30 landen!
Momenteel ben ik aan het onderzoeken of ik een Engelse versie van Het Archiefforum kan gaan opzetten. Ik hoop dat op de komende conferentie te kunnen aankondigen.

Resultaten bezoek aan Brussel

Mijn bezoek gisteren aan het Algemeen Rijksarchief in Brussel was nuttig. Een selectie van de berichten met tips en informatie meegenomen uit Brussel kunt u vinden op Het Archiefforum:

De Belgische Vertoning 1830-2005 (1830-2005)
Een zeer leesbaar werkje wat ik kreeg van de nieuwe Algemeen Rijksarchivaris Karel Velle. Een man met veel ambitie en goede plannen.
Het boekje is uitgegeven in het kader 175 jaar onafhankelijkheid van Belgie en de 25ste verjaardag van het federalisme.
In het boekje achtergronden over:
- Symbolen. Daar is Belgie zeer rijk aan. Dat land hangt van symbolen aan elkaar en dit boekje geeft daar uitleg over , bijvoorbeeld de Belgische en Vlaamse Leeuw, De Waalse Haan, de Brusselse Iris, de Driekleur, Volkslied en de vele wapens.
- Nationale feesten: 21 juli, Wapelstilstandsdag, De Septemberfeesten, De Feestdag van de Duitstallige Gemeenschap.
Lees verder: De Belgische Vertoning

VRT-archieven
Anders dan in Nederland zijn deze verdeeld over verschillende locaties en instellin…

National Security Archive wint Emmy Award 2005

Vanochtend schreef ik in de weblog over de mogelijkheden voor de media in hun samenwerking met archiefinstellingen. Had ik vooruitziende blik? Want zojuist bereikte mij dit bericht:
National Security Archive in samenwerking met ABC News Productions en Discovery Times Channel wint Emmy Award 2005.
Meer lezen op : Het Archiefforum

Samenwerking media en archiefinstellingen

Steeds meer kranten gaan samenwerken met plaatselijke of provinciale archiefinstellingen. Dat gebeurd in vele vormen.
Twee voorbeelden:
Het Parool werkt al jaren samen met het Gemeentearchief Amsterdam. Samen geven ze boekjes uit over de Amsterdamse wijken. Op 3 juli jongstleden verschenen de boekjes Herinneringen aan de Pijp en Herinneringen aan Oud Zuid.
Binnenkort verschijnt Herinneringen aan de Jordaan.
Op 8 oktober aanstaande verschijnt in het Dagblad van het Noorden de voorronde van de Drentse Geschiedenis Quiz. Deze quiz wordt georganiseerd door het Drents Archief in samenwerking met de Asser Historische Vereniging en het Dagblad van het Noorden.
Vroeger was er in Het Utrechts Nieuwsblad een vaste wekelijkse rubriek van historicus Albert van Hulzen. Zijn rubriek werd later voortgezet in het Stadsblad van de gemeente Utrecht. Deze rubriek van Utrecht kenner bij uitstek (NRC Handelsblad) Dr. A. van Hulzen was een van de populairste onderdelen in beide kranten. Zijn stukjes zijn later…

Is groot beter?

Ze gaan er vermoedelijk wel komen 1 janauri 2006 de nieuwe gemeente Utrechtse Heuvelrug en Teylingen.
De burgers van Amerongen, Doorn, Driebergen-Rijsenburg, Leersum, Maarn, Sassenheim, Voorhout en Warmond kunnen hun spandoeken opbergen. Zij hadden geen zin in die opgelegde herindeling. Maar de overheid heeft doorgezet. Al was het bij de nieuwe Zuid-Hollandse gemeente Teylingen schoorvoetend. Lees: Het Archiefforum.
Een deel van de troonrede ging vandaag over vertrouwen in de overheid.
De eerder genoemde burgers zijn dit vertrouwen vermoedelijk kwijt.
Want is een grote gemeente nu beter?

Het vertrouwen in NOVA

Onderstaand bericht staat vandaag op Villamedia. De betreffende NOVA uitzending kunt u online bekijken uit het archief van Beeld en Geluid: NOVA/DEN HAAG vandaag d.d 7 september 2005
Mocht dit bericht correct zijn, wat eerst onderzocht moet worden, dan is dit ernstig. Een onafhankelijk actualiteitenprogramma als NOVA mag zich niet bezig houden met dit soort praktijken. Je moet een deels met belastinggeld betaalde actualiteitenrubriek kunnen vertrouwen. Het zou overigens binnen korte tijd de tweede keer zijn dat NOVA of een NOVA-medewerker het niet zo nauw neemt met de correcte weergave van feiten. Zie ook mijn weblog van 7 september j.l Carel Kuijl is even de weg kwijt.
Bij de NPS (of was het een VARA uitzending?) dienen maatregelen genomen te worden om in de toekomst dit soort misstanden te voorkomen. Waar blijven we in dit land als we naast het openbaar ministerie de staatstelevisie niet meer kunnen vertrouwen.
Binnen de politiek zou de media (en kamerleden) roepen om ontslag van de ve…

El Negro en ik

Eén van de zes genomineerde titels vanavond voor de AKO-literatuurprijs is het boek: El Negro en ik van Frank Westerman.
Frank Westerman (geboren 1964) studeerde aan de Landbouwuniversiteit van Wageningen maar schreef toen al journalistieke reportages. Hij werkte in Belgrado als correspondent voor de Volkskrant en daarna als buitenland verslaggever voor het NRC-Handelsblad.
Archieven en archiefonderzoek spelen een belangrijke rol bij/in dit boek.
Een aanrader van de bovenste boekenplank, die al eerder in België De Gouden Uil won, met een terechte AKO-nominatie.


Nog meer mooi archiefonderzoek.
Morgen is de uitreiking van de Thea Beckmanprijs voor het beste historische jeugdboek.
Nominaties uit België en Nederland:
* Kristien Dieltiens - De stille pijn van Luca
* Jean-Claude van Rijckeghem en Pat van Beirs - Jonkvrouw
* Aline Sax - Geen stap terug
* Sylvia Vanden Heede - Donderkop
* Simone van der Vlugt - De bastaard van Brussel
* Floortje Zwigtman - Schijnbewegingen

Oudste tijdschrift van Nederland en Vlaanderen?

De Militaire Spectator is vermoedelijk het oudste tijdschrift van Nederland en Vlaanderen. Het is in 1832 voor het eerst uitgegeven door luitenant Jacob Cornelis van Rijneveld (1799-1851). Hij studeerde o.a. in Leuven (Wijsbegeerte en letteren) en in Breda aan de Koninklijke Militaire Akademie. Rijneveld was van 1832 tot 1848 oprichter en hoofdredacteur van de Militaire Spectator.
Sinds 1972 wordt het tijdschrift uitgegeven door de Koninklijke Vereniging ter Beoefening van de Krijgswetenschap (KVBK). Het tijdschrift is aangesloten bij de European Military Press Association (EMPA) .

Weet u een tijdschrift dat ouder is dan het maandblad Militaire Spectator en nog steeds wordt uitgegeven dan hoor ik het graag: Het Archiefforum
U kunt daar ook een biografie van J.C. van Rijneveld aanklikken. De Militaire Spectator wordt door uw belastinggeld betaald (Ministerie van Defensie) in een oplage van 9500 exemplaren.

De oudste krant van Nederland en Vlaanderen is niet de Opregte Haerlemse Couran…

TV-arm Talpa

Arm Talpa.
Geen archief.
Ontbrekend elan.
Veel van het zelfde.
Grote woorden die niet worden nagekomen.
Bekende gezichten die niet uit de verf komen.
Nieuwe gezichten en programmamakers die geen kans krijgen.
En kijkcijfers waar je als TV-bons tranen van in je ogen krijgt: kijkcijfers.(uitzondering: Expeditie Robinson)

Beste John, is dit nu de beloofde vernieuwing van Nederlandse televisie?
Advies: stop je geld in onderzoeksjournalistiek.
Ik garandeer je hoge kijkcijfers. Zo niet dan eet ik mijn hoed op.

Sprekende cijfers voor journalisten

Verschenen! Hoort in elke boekenkast van een zichzelf respecterende onderzoeksjournalist. Kwaliteit uit België.
Lees meer: Het Archiefforum

Mooi st(r)aaltje onderzoeksjournalistiek

Vandaag verschijnt in het Vlaamse tijdschrift KNACK het eerste artikel over de drinkwatervoorziening in Europa. Drie journalisten, uit België,Nederland en Denemarken, hebben hieraan meegewerkt in het kader van het nieuwe Investigative Reporters Network Europe (IRENE) Het drinkwaterproject is het eerste grensoverschrijdende journalistiek onderzoek van IRENE. Het Fonds Pascal Decroos voor Bijzondere Journalistiek in Brussel en het Fonds voor Bijzondere Journalistieke Projecten in Amsterdam steunen dit project.
Meer informatie kunt u lezen op : website Fonds Pascal Decroos.

Knack, 14 september 2005, 'Leidingwater kan de gezondheid schaden'
Leidingwater - Marleen Teugels, Luuk Sengers, Kaare Gotfredsen, Chris Vermeire
Een mooi staaltje internationale onderzoeksjournalistiek van hoge kwaliteit.
Het is te hopen dat er nog vele Irene projecten zullen volgen.

Robbedoes archief

Na 67 jaar stopt uitgeverij Dupuis deze week met het uitgeven van het inmiddels legendarische tijdschrift Robbedoes.
Op 28 februari 1957 (Robbedoes nr 985) stapte Guust het blad binnen.
Tekenaar Frequin laat ons jarenlang op grandioze wijze zien hoe je omgaat met een archief. Dank voor die mooie tijd.