Zoeken in deze blog

14 januari 2009

Het Verbaalstelsel

Verwoeste auto van prins Bernhard na auto-ongeluk op de Muiderstraatweg te Diemen
Bron: Fotocollectie Elsevier, Beeldbank Nationaal Archief


Het Verbaalstelsel! Tijdens mijn opleiding tot archivaris werd dit er met de paplepel in gegoten. Het verbaalstelsel is belangrijk voor archiefonderzoekers en dus ook voor onderzoeksjournalisten, want deze chronologische ordening werd bij de archiefvorming van overheidsorganen in de 19e en de 20e eeuw zeer veel gebruikt.
Het fraaiste voorbeeld heb ik thuis liggen, maar mag (nog) niet gepubliceerd worden. Het betreft het documenten uit het archief van één van de ministeries m.b.t. het auto-ongeluk van Prins Bernhard op 29 december 1937. Zonder de deskundige hulp van een archivaris van het Nationaal Archief, die grote kennis heeft van de verschillende ordeningstelsels bij de ministerie archieven, had ik dit bijzondere dossier nooit kunnen vinden. Dat geeft ook meteen aan dat je als onderzoeker zeer regelmatig moet trainen met het verbaalstelsel, anders verleer je het.

De "docenten" van het Nationaal Archief leggen de werking van het verbaalstelsel in de Inventaris van de archieven van het Ministerie van Justitie: Verbaalarchief, (1853) 1915-1955 (1963); Kabinetsarchief, (1907) 1915-1940 (toegang 2.09.22) kort en bondig uit:

Ga naar: www.nationaalarchief.nl/toegangen/pdf/NL-HaNA_2.09.22.ead.pdf
Ga naar: pagina 9 HET VERBAALSTELSEL IN HET ALGEMEEN

Aanbevolen literatuur:

Gids voor de archieven van de ministeries en de Hoge Colleges van Staat 1813-1940
F.J.M. Otten
ING-Onderzoeksgidsen, 2004 ISBN 90-5216-134-8
U kunt dit uitstekende boek HIER bestellen.
Toelichting ING: Het meest uitgebreid in dit boek is de paragraaf "Archieven", die ingaat op de wijze van archiefvorming en op het belang van door de administratie vervaardigde toegangen. Een inleidend hoofdstuk geeft Otten uitleg over archiefstelsels bij de rijksoverheid. Het aanhangsel bevat een lijst van archivistische termen, een overzicht van beleidsterreinen en een schema van de departementale indeling. Het boek kwam tot stand met met medewerking van het Nationaal Archief.