Zoeken in deze blog

26 november 2009

Populisme

Artikel van Rob Hartmans over de socialist en anarchist Ferdinand (Domela) Nieuwenhuis en het hedendaagse populisme  in de nieuwste editie van het tijdschrift Historische Nieuwsblad (november 2009, nr.9 pag 17-23):

Ik citeer een stuk uit dit interessante artikel van Hartmans:

"Om te zien of het vroege socialisme en het hedendaagse populisme meer dan oppervlakkige gelijkenis vertonen moeten we kijken naar de kenmerken van het modenr populisme. Dat is over het algemeen een tamelijk vaag omlijnde ideologie, zodat niet opvalt dat er onder de aanhangers groepen zijn die tegenstrijdige belangen hebben. Centraal staat het idee dat het 'volk'een homogene entiteit is, waarvan de leden grosso modo allemaal hetzelfde willen. Deze 'volkswil', die bovendien per definitie 'goed' is, wordt belichaamd door een charismatisch leider. Die leidt de beweging niet als een primus inter pares, maar als een profeet en ziener, zelfs een soort messias.

Het programma is over het algemeen negatief van karakter, aangezien men vooral aangeeft waar men tegen is en, belangrijker nog, tegen wiĆ© men is. Het populisme gaat uit van een heel sterke vriend-vijandtegenstelling, waarbij de 'ander' wordt gezien als acute en ernstige dreiging. Naast een sterke afkeer van bepaalde bevolkingsgroepen, die als zondebokken fungeren, bestaan er minachting en wantrouwen jegens politici, intellectuelen en journalisten"

Aan het eind van het artikel komt Hartmans tot de conclusie dat er grote verschillen zijn tussen de SDB en zijn leider Domela Nieuwenhuis en de moderne populistische partijen. U kunt het allemaal lezen in het Historisch Nieuwsblad. En dat is nodig vanwege de context van het citaat in het artikel.

De term context is bij archiefonderzoek heel erg belangrijk. Daarom komt hij prominent voor in de Archiefterminologie voor Nederland en Vlaanderen.
Elke archivaris kent en gebruikt deze terminologie op dezelfde wijze in zijn beschrijvingen van toegangen op archieven. (4 x archiefterminologie). Zo weet elke archiefonderzoeker precies wat de betekenis is van de gebruikte termen. En was dat nu bij een woord als populisme ook maar het geval.

PS Voor Domela Nieuwenhuis kwam er uiteindelijk een standbeeld.

Geen opmerkingen: