Zoeken in deze blog

12 augustus 2010

Zoeken naar vreemdelingen in de 19de en 20ste eeuw

Een beetje verstopt op de website van de Stichting Historische Genootschap Valkenswaard staat de door Ad van Moolenhoek bewerkte lijst Naturalisaties 1850 tot 1934. Op de lijst staan personen (vreemdelingen) die het Nederlandschap willen verwerven. Naast voornamen, familienaam, beroep, is ook de geboorteplaats en land van herkomst terug te vinden. Handig zijn ook de links naar de naturalisatie wetgeving uit het verleden.
De zeer interessante naturalisatiedossiers zijn ook terug te vinden in het archief van het Ministerie van Justitie bij het Nationaal Archief (verbaalarchief!). Zoek op  site van Nationaal Archief met woord naturalisatie.
Daarnaast zijn ze terug te vinden in het Staatsblad, want/werd een naturalisatie wordt bij wet geregeld geregeld. Klik hier of hier of website Staten-Generaal Digitaal (zie afbeelding).


Bron: Deel Kamerstuk 1950-1950. Klik op afbeelding voor vergroten.

Als je veel meer informatie zoekt over de registratie van vreemdelingen in Nederland in de negentiende en twintigste adviseer ik broncommentaar nummer 5 te lezen op de site van het  Instituut voor Nederlandse Geschiedenis. Hier de hoofdstukken (PDF) en auteurs  van dit handige naslagwerk.
Als je het boekwerk in zijn geheel wilt lezen, printen of downloaden, ga dan naar: Broncommentaren deel 5, de gehele aflevering.

Een deel (1852-1893) van het bovengenoemde Algemene Politieblad is te raadplegen via de digitale studiezaal van het CBG. Ook zijn er enkele archieven in Nederland die de bevolkingsregisters uit hun collectie online hebben gezet. Deze zijn via de sites Archiefzoeker of Geneaknowhow makkelijk te vinden. Voor de andere bronnen zul je naar de studiezaal van een archiefinstelling (vooral Nationaal Archief) moeten.

Het Nationaal Archief heeft een korte handleiding online gezet met informatie over naturalisaties vanaf de zestiende eeuw tot 1950.
Aardig is om de oude gegevens te vergelijken met de CBS cijfers uit de 21ste eeuw, bijvoorbeeld: naturalisaties in 2002 of  de CBS cijfers die vandaag verschenen zijn. Grootste verschil is misschien wel het land van herkomst van de vreemdelingen.

De bekendste onderzoekster in Nederland op het gebied van migratie is misschien wel Marlou Schrover. Haar boeken en publicaties kan ik zeer aanbevelen. Speciale aandacht wil ik geven aan haar boek: Een kolonie van Duitsers. Als je dat leest, denk je toch heel anders over migranten, vreemdelingen c.q. allochtonen. Duitsers werden door een deel van de bevolking gezien als de Marokkanen en Turken van vandaag de dag.

[citaat] Stinkende Moffen, narrige Pruisen en hongerlijdende Westfaalse indringers, zo werden de Duitse nieuwkomers in de tweede helft van de negentiende eeuw door Nederlanders genoemd. Nederland moest paal en perk stellen aan de immigratie zodat het niet een toevluchtsoord zou worden voor de woelzieken en onruststokers, of een algemeen armengesticht voor de behoeftigen uit alle oorden der wereld. [einde citaat]

De kans dat een van je voorouders tot deze groep Duitsers ("Duitse straattuig") behoort is vrij groot in Nederland. Welke gewoonten namen we uiteindelijk van hun over en zien we nu als onderdeel van onze Nederlandse cultuur. In de Winkel van Sinkel is alles te koop, hoeden en petten en dameskorsetten.....  Je kunt het allemaal lezen in dit prachtige boek van Schrover.

Internettip: Vijf eeuwen migratie.

Tegenwoordig wonen er ongeveer 370.000 Duitsers in Nederland. Het komt wel goed met die immigratie in Nederland. :-)

Met dank aan Sierk Plantinga, Nationaal Archief, voor de telefonische aanvullingen.

Geen opmerkingen: