Zoeken in deze blog

8 februari 2012

Tochtstrip ontvouwt zich tot moordzaak

Eén van de ontdekte 'tochtstrips' is het bewijs van een moordzaak uit 1739! In de brief wordt een veilig onderkomen aangevraagd voor de moordenaar. De gevonden documenten hebben jarenlang dienst gedaan als strak opgerolde tochtstrips in een houten vloer in een woning aan de Langestraat. Ze werden enkele weken geleden bij Archief Eemland gebracht.

De moord werd in 1739 gepleegd na een vechtpartij in Leersum. Teunis Dirkse Woudenberg en schaapherder Gerrit Pieterse Cruijff dronken een biertje in herberg King William in het dorp Leersum. Dit gebouw staat er nog steeds en heeft nu de functie van een wijnhandel. Na een ruzie vertrokken ze. Buiten zocht de schaapsherder weer ruzie en trok zijn mes. Teunis verweerde zich door ook zijn mes te trekken. De schaapsherder bleek bloedend op de grond te liggen met een steekwond in zijn hart waaraan hij direct overleed. Teunis vluchtte de boomgaard in en stuurde een kennis om te zien hoe ernstig het was. Toen hij het barre nieuws hoorde drong het tot hem door, "Ik moet vluchten, sonder te weeten waar naartoe".

Het hoofd van criminele zaken in Leersum vroeg in dit verzoekschrift een plaats aan voor de moordenaar in de vrijstad IJsselstein. IJsselstein was toen één van de vijf vrijsteden in Gelderland, Holland en het Sticht. Hier lieten ze mensen toe die op andere plaatsen werden gezocht. Over het algemeen ging dit niet om zware criminelen, want op moordenaars en inbrekers zaten ook de inwoners van deze stadjes niet te wachten. Maar als je per ongeluk, of in dit geval uit noodweer, iemand doodde dan kon je vragen of je daar toegelaten werd.

Medewerkers van Archief Eemland vonden in doopboeken en criminele gerechtsrollen meer informatie over de moordenaar. Ze ontdekten de namen van zijn vrouw en kinderen en ontdekten dat hij negen en achttien jaar daarvoor ook al was veroordeeld voor messentrekkerij. Teunis bleek dus een veelpleger. Waarom de drossard van Leersum dit verzoekschrift schreef is niet duidelijk. Misschien wilde hij Teunis de hand boven het hoofd houden? Had hij misschien medelijden met zijn vrouw en twee kinderen? Of wilde hij gewoon af van deze hele affaire?

Tochtstrips bekijken
De opgerolde archiefstukken die begin januari werden gebracht bij Archief Eemland blijken een bijzondere vondst te zijn. Het zijn onder andere kwitanties, gerechtelijke stukken, afschriften, brieven, boedel- en inventarisstukken en gemeentelijke notulen. Ze zijn op maandag t/m donderdag te zien in de studiezaal van Archief Eemland (Stadhuisplein 7, boven het Stadscafé).

(bron: Archief Eemland)