Doorgaan naar hoofdcontent

Posts

Posts uit september, 2005 weergeven

Het recht om te weten

Het National Security Archive heeft gisteren op de International Right to Know Day een open brief geschreven aan de Condoleezza Rice, minister van Buitenlandse Zaken van de USA.
Deze brief is ook van belang voor journalisten die moeten werken in de landen, die het niet zo nauw nemen met openbaarheid. Opvallend dat al deze landen geen goed archiefbeheer hebben.
Want overheidsarchieven zijn het geheugen van een democratie en behoren volledig openbaar te zijn.
De open brief kunt u hier lezen: Letter NSarchive 28 september 2005 (PDF-formaat).

Op de dag dat de Global Investigative Journalism Conferences in Amsterdam begint pleit ik er hier ook sterk voor om ook in België en Nederland een instituut op te richten zoals het National Security Archive van de George Washington University. Daarnaast moeten we in beide landen nog maar eens goed kijken naar de Wetgeving Openbaarheid van Bestuur. Ik pleit voor een zelfde wetgeving als in de USA. Het Recht om te Weten hoort bij een echte democratie. En i…

Studieboek onderzoeksjournalistiek

Wanneer komt het studieboek uit over onderzoeksjournalistiek?
Afgelopen weken heb ik daar zoveel vragen over gehad uit vooral de journalistieke onderwijswereld. Daarom nu mijn antwoord op deze weblog.
Vóór het nieuwe studiejaar 2006 zal het boek verschijnen.
Er werken verschillende auteurs aan mee, waaronder ikzelf.
Uiteraard gaat mijn bijdrage (bijna gereed) over archiefonderzoek en onderzoeksjournalistiek.

De spanning voor de start van de grote Wereldconferentie Onderzoeksjournalistiek dit weekend in Amsterdam neemt toe. Mijn complimenten gaan nu al naar de VVOJ-ers. Zo'n klus klaren naast je drukke werkzaamheden in de journalistiek is geen sinecure. Ik neem mijn pet daar heel diep voor af. Er is een programma van en voor 450 journalisten uit meer dan 30 landen!
Momenteel ben ik aan het onderzoeken of ik een Engelse versie van Het Archiefforum kan gaan opzetten. Ik hoop dat op de komende conferentie te kunnen aankondigen.

Resultaten bezoek aan Brussel

Mijn bezoek gisteren aan het Algemeen Rijksarchief in Brussel was nuttig. Een selectie van de berichten met tips en informatie meegenomen uit Brussel kunt u vinden op Het Archiefforum:

De Belgische Vertoning 1830-2005 (1830-2005)
Een zeer leesbaar werkje wat ik kreeg van de nieuwe Algemeen Rijksarchivaris Karel Velle. Een man met veel ambitie en goede plannen.
Het boekje is uitgegeven in het kader 175 jaar onafhankelijkheid van Belgie en de 25ste verjaardag van het federalisme.
In het boekje achtergronden over:
- Symbolen. Daar is Belgie zeer rijk aan. Dat land hangt van symbolen aan elkaar en dit boekje geeft daar uitleg over , bijvoorbeeld de Belgische en Vlaamse Leeuw, De Waalse Haan, de Brusselse Iris, de Driekleur, Volkslied en de vele wapens.
- Nationale feesten: 21 juli, Wapelstilstandsdag, De Septemberfeesten, De Feestdag van de Duitstallige Gemeenschap.
Lees verder: De Belgische Vertoning

VRT-archieven
Anders dan in Nederland zijn deze verdeeld over verschillende locaties en instellin…

National Security Archive wint Emmy Award 2005

Vanochtend schreef ik in de weblog over de mogelijkheden voor de media in hun samenwerking met archiefinstellingen. Had ik vooruitziende blik? Want zojuist bereikte mij dit bericht:
National Security Archive in samenwerking met ABC News Productions en Discovery Times Channel wint Emmy Award 2005.
Meer lezen op : Het Archiefforum

Samenwerking media en archiefinstellingen

Steeds meer kranten gaan samenwerken met plaatselijke of provinciale archiefinstellingen. Dat gebeurd in vele vormen.
Twee voorbeelden:
Het Parool werkt al jaren samen met het Gemeentearchief Amsterdam. Samen geven ze boekjes uit over de Amsterdamse wijken. Op 3 juli jongstleden verschenen de boekjes Herinneringen aan de Pijp en Herinneringen aan Oud Zuid.
Binnenkort verschijnt Herinneringen aan de Jordaan.
Op 8 oktober aanstaande verschijnt in het Dagblad van het Noorden de voorronde van de Drentse Geschiedenis Quiz. Deze quiz wordt georganiseerd door het Drents Archief in samenwerking met de Asser Historische Vereniging en het Dagblad van het Noorden.
Vroeger was er in Het Utrechts Nieuwsblad een vaste wekelijkse rubriek van historicus Albert van Hulzen. Zijn rubriek werd later voortgezet in het Stadsblad van de gemeente Utrecht. Deze rubriek van Utrecht kenner bij uitstek (NRC Handelsblad) Dr. A. van Hulzen was een van de populairste onderdelen in beide kranten. Zijn stukjes zijn later…

Is groot beter?

Ze gaan er vermoedelijk wel komen 1 janauri 2006 de nieuwe gemeente Utrechtse Heuvelrug en Teylingen.
De burgers van Amerongen, Doorn, Driebergen-Rijsenburg, Leersum, Maarn, Sassenheim, Voorhout en Warmond kunnen hun spandoeken opbergen. Zij hadden geen zin in die opgelegde herindeling. Maar de overheid heeft doorgezet. Al was het bij de nieuwe Zuid-Hollandse gemeente Teylingen schoorvoetend. Lees: Het Archiefforum.
Een deel van de troonrede ging vandaag over vertrouwen in de overheid.
De eerder genoemde burgers zijn dit vertrouwen vermoedelijk kwijt.
Want is een grote gemeente nu beter?

Het vertrouwen in NOVA

Onderstaand bericht staat vandaag op Villamedia. De betreffende NOVA uitzending kunt u online bekijken uit het archief van Beeld en Geluid: NOVA/DEN HAAG vandaag d.d 7 september 2005
Mocht dit bericht correct zijn, wat eerst onderzocht moet worden, dan is dit ernstig. Een onafhankelijk actualiteitenprogramma als NOVA mag zich niet bezig houden met dit soort praktijken. Je moet een deels met belastinggeld betaalde actualiteitenrubriek kunnen vertrouwen. Het zou overigens binnen korte tijd de tweede keer zijn dat NOVA of een NOVA-medewerker het niet zo nauw neemt met de correcte weergave van feiten. Zie ook mijn weblog van 7 september j.l Carel Kuijl is even de weg kwijt.
Bij de NPS (of was het een VARA uitzending?) dienen maatregelen genomen te worden om in de toekomst dit soort misstanden te voorkomen. Waar blijven we in dit land als we naast het openbaar ministerie de staatstelevisie niet meer kunnen vertrouwen.
Binnen de politiek zou de media (en kamerleden) roepen om ontslag van de ve…

El Negro en ik

Eén van de zes genomineerde titels vanavond voor de AKO-literatuurprijs is het boek: El Negro en ik van Frank Westerman.
Frank Westerman (geboren 1964) studeerde aan de Landbouwuniversiteit van Wageningen maar schreef toen al journalistieke reportages. Hij werkte in Belgrado als correspondent voor de Volkskrant en daarna als buitenland verslaggever voor het NRC-Handelsblad.
Archieven en archiefonderzoek spelen een belangrijke rol bij/in dit boek.
Een aanrader van de bovenste boekenplank, die al eerder in België De Gouden Uil won, met een terechte AKO-nominatie.


Nog meer mooi archiefonderzoek.
Morgen is de uitreiking van de Thea Beckmanprijs voor het beste historische jeugdboek.
Nominaties uit België en Nederland:
* Kristien Dieltiens - De stille pijn van Luca
* Jean-Claude van Rijckeghem en Pat van Beirs - Jonkvrouw
* Aline Sax - Geen stap terug
* Sylvia Vanden Heede - Donderkop
* Simone van der Vlugt - De bastaard van Brussel
* Floortje Zwigtman - Schijnbewegingen

Oudste tijdschrift van Nederland en Vlaanderen?

De Militaire Spectator is vermoedelijk het oudste tijdschrift van Nederland en Vlaanderen. Het is in 1832 voor het eerst uitgegeven door luitenant Jacob Cornelis van Rijneveld (1799-1851). Hij studeerde o.a. in Leuven (Wijsbegeerte en letteren) en in Breda aan de Koninklijke Militaire Akademie. Rijneveld was van 1832 tot 1848 oprichter en hoofdredacteur van de Militaire Spectator.
Sinds 1972 wordt het tijdschrift uitgegeven door de Koninklijke Vereniging ter Beoefening van de Krijgswetenschap (KVBK). Het tijdschrift is aangesloten bij de European Military Press Association (EMPA) .

Weet u een tijdschrift dat ouder is dan het maandblad Militaire Spectator en nog steeds wordt uitgegeven dan hoor ik het graag: Het Archiefforum
U kunt daar ook een biografie van J.C. van Rijneveld aanklikken. De Militaire Spectator wordt door uw belastinggeld betaald (Ministerie van Defensie) in een oplage van 9500 exemplaren.

De oudste krant van Nederland en Vlaanderen is niet de Opregte Haerlemse Couran…

TV-arm Talpa

Arm Talpa.
Geen archief.
Ontbrekend elan.
Veel van het zelfde.
Grote woorden die niet worden nagekomen.
Bekende gezichten die niet uit de verf komen.
Nieuwe gezichten en programmamakers die geen kans krijgen.
En kijkcijfers waar je als TV-bons tranen van in je ogen krijgt: kijkcijfers.(uitzondering: Expeditie Robinson)

Beste John, is dit nu de beloofde vernieuwing van Nederlandse televisie?
Advies: stop je geld in onderzoeksjournalistiek.
Ik garandeer je hoge kijkcijfers. Zo niet dan eet ik mijn hoed op.

Sprekende cijfers voor journalisten

Verschenen! Hoort in elke boekenkast van een zichzelf respecterende onderzoeksjournalist. Kwaliteit uit België.
Lees meer: Het Archiefforum

Mooi st(r)aaltje onderzoeksjournalistiek

Vandaag verschijnt in het Vlaamse tijdschrift KNACK het eerste artikel over de drinkwatervoorziening in Europa. Drie journalisten, uit België,Nederland en Denemarken, hebben hieraan meegewerkt in het kader van het nieuwe Investigative Reporters Network Europe (IRENE) Het drinkwaterproject is het eerste grensoverschrijdende journalistiek onderzoek van IRENE. Het Fonds Pascal Decroos voor Bijzondere Journalistiek in Brussel en het Fonds voor Bijzondere Journalistieke Projecten in Amsterdam steunen dit project.
Meer informatie kunt u lezen op : website Fonds Pascal Decroos.

Knack, 14 september 2005, 'Leidingwater kan de gezondheid schaden'
Leidingwater - Marleen Teugels, Luuk Sengers, Kaare Gotfredsen, Chris Vermeire
Een mooi staaltje internationale onderzoeksjournalistiek van hoge kwaliteit.
Het is te hopen dat er nog vele Irene projecten zullen volgen.

Robbedoes archief

Na 67 jaar stopt uitgeverij Dupuis deze week met het uitgeven van het inmiddels legendarische tijdschrift Robbedoes.
Op 28 februari 1957 (Robbedoes nr 985) stapte Guust het blad binnen.
Tekenaar Frequin laat ons jarenlang op grandioze wijze zien hoe je omgaat met een archief. Dank voor die mooie tijd.



Medy kan beter harp gaan spelen in het omroep orkest

Heb een gruwelijk hekel aan geldverspilling.
Twee voorbeelden van geldverspilling uit de archiefwereld:
1) Centraal Register van Particuliere Archieven (CRPA). Hieraan is jaren en jaren gewerkt door verschillende medewerkers. Achterin de studiezaal van het Nationaal Archief in Den Haag kunt u in een grote ladenkast nog het resultaat zien van die noeste arbeid. Sinds begin deze eeuw wordt er niets meer aan gedaan.
2) BedrijfsArchieven Register Nederland (BARN)
Op de website van het Nederlandsch Economisch Historisch Archief (NEHA) kunt u nog een laatste ademzucht vinden: BARN.
Een oud BARN-medewerkster schreef me gisteren "Ik heb 16 jaar gewerkt aan dit register, maar ben per 1 september j.l. met de reorganisatie van het NEHA eruit gevlogen".
16 jaar salaris gekregen, mogelijk uw belastinggeld, en het resultaat is nul-komma-nul.
Voor onderzoeksjournalisten en andere archiefonderzoekers zouden deze twee databanken van eminent belang zijn geweest.
Helaas, ze stierven een zachte dood.
Mi…

Eén van de ergste rampen in beeld

Met dank aan Sky News en mijn broer Sos in de USA.

Schoolvoorbeeld: Engelse krantenarchief online

De British Library is gestart met een groot digitaliseringsproject van hun kranten periode 1800-1900. In de pilot berichten uit Daily News, The News of the World and The Weekly Dispatch en The Manchester Guardian.
Een schoolvoorbeeld hoe je je krantenarchief gebruiksvriendelijk online zet.
Lees meer op: Het Archiefforum

Hurricane Katrina en archieven

Foto: Salon.com Bekijk meer foto's: The Society of Southwest Archivists

Jordaanse televisie

Een archiefonderzoeker die archiefbeelden zoekt van de Jordaanse televisie.
Google is dan een aardig hulpmiddel. Maar wat te doen als de site alleen in het Arabisch is? Via een tip van de vriendelijke Jordaanse ambassade kwam ik op de website van de Jordan Radio en Television. JTV is in 1968 gestart met uitzenden en zendt inmiddels in verschillende talen uit over vier kanalen. Online kunt u de zender bekijken.
Helaas, de optie Archives werkt nog niet.

Verdwijnen dossier Khan wekt geen verbazing

Al in 2002 heb ik uitvoerig aandacht geschonken aan de atoomgeleerde Khan uit Pakistan.
Nadat hackers mijn forum hadden aangevallen en het bericht was verdwenen heb ik het op 9 augustus 2005 nog eens herhaald met de topic
Atoomgeleerde Kahn in Nederlandse, Belgische en andere archieven in de board onderzoeksjournalistiek. Dat was een impliciete oproep aan journalisten archiefonderzoek te verrichten.
Gisteren kon u bij NOVA horen en vandaag in alle kranten lezen dat zijn dossier is verdwenen bij de rechtbank. Nogmaals hier is nog veel meer aan de hand............. Ik was in ieder geval niet verbaasd dat dit dossier is verdwenen.

Internationale Dag van de Alfabetisering

Vandaag Internationale Dag van de Alfabetisering.
Volgens de UNESCO leven op deze wereld nog 862 miljoen mensen (cijfers 2003) die niet kunnen lezen en schrijven.
In de periode 1980 tot 2000 is dit aantal met 10% toegenomen.
Alle rede lijkt me om hier aandacht aan te besteden.
Zie ook een kleine greep uit de Vlaamse en Nederlandse archieven: Het Archiefforum

Carel Kuijl is even de tel kwijt

Carel Kuijl (hoofdredacteur NOVA) en Kees Boonman (eindredacteur KRO Netwerk) gingen vanavond discussiëren met elkaar en met deelnemers aan het VVOJ-café over de toekomst van de onderzoeksjournalistiek bij de publieke omroep. Laat ik eens naar beide heren gaan luisteren, bedacht ik me gisteren. Ben een groot liefhebber van beide programma's, van de publieke omroep en ik wil altijd van iedereen leren. Daarnaast heb ik een oeverloze positieve energie om informatie op te slurpen. Zo ook vanavond. Kees Boonman hield een degelijk verhaal met goede argumentatie. Maar van akiet had ik iets tegen Carel Kuijl. Dat komt denk ik, omdat Carel het niet zo nauw neemt met zijn uitspraken. Hij begon met het doen van een ontkenning van een uitspraak t.o. Boonman: "heb nooit gezegd dat NOVA de enige onafhankelijke nieuwrubriek is". Politici ontkennen uitspraken. Boonman had het bij het rechte eind.
Een tweede voorbeeld: tot drie keer toe herhaalde Kuijl dat de TV-programma's Netwerk, 2…

Alexenia Dimitrova: top Bulgaars archiefonderzoek

De voorbereidingen door de derde Global Investigative Journalism Conference eind deze maand in Amsterdam zijn in volle gang.
Ik kijk vooral uit naar de presentatie van de Bulgaarse top onderzoeksjournaliste Alexenia Dimitrova van 24 Chassa en 'local' trainster bij de BBC. Zij zal een lezing geven over haar onderzoek in de geheime Koude Oorlog archieven van Bulgarije en de USA.
Dimitrova publiceerde in maart 2005 het boek The Iron fist - Inside the Bulgarian and American secret archives (Artnik Publishing in Londen).
Dimitrova laat met haar werk ook zien hoe belangrijk archieven en archiefonderzoek zijn voor onderzoeksjournalisten.

Lees meer over Koude Oorlog archieven

Ludiek Nederland

Ludieke acties zijn schering en inslag in Nederland.
De NPS moet gered worden met Pino van Sesamstraat in de hoofdrol. Dat het NOS-journaal gisterenavond deze blauwe vogel nog gaat interviewen is helemaal de idioterie ten top.
De definitie van woordenboek Van Dale: ludieke acties (buitenparlementaire) acties waarbij op speelse wijze de aandacht op iets wordt gevestigd.
Ludieke acties worden meestal gebruikt als actievoerders met normale communicatiemiddelen niet genoeg aandacht kunnen krijgen. Bang dat een serieuze discussie de mensen afschrikt?
De Nederlandse media schenkt bovenmatig veel aandacht aan de ludieke aspecten van acties. Aan de werkelijk achtergronden en inhoud wordt maar zijdelings aandacht geschonken. Pino in de krant is leuker dan de hoofdredacteur van NOVA.
Vogelpest krijg ik hier van. Het is misschien daarom dat ik liever kijk naar het VRT-journaal van de Vlaamse televisie. Die brengen nieuws, zoals je nieuws moet brengen. Zonder daarbij speels te willen zijn. Na het NOS-…

AD Utrechts Nieuwsblad zaait verwarring

Afgelopen zaterdag de nieuwe fusiekrant AD Utrechts Nieuwsblad gekocht. Werd een beetje treurig van de vele tussenkopjes en toelichtingen. De krant oogt erg rommelig was de mening van de familie. Dit zal niet gauw wennen en het Utrechts nieuws was erg mager. En dan heb ik het nog niet over de vele fouten. Is de opmaak- en eindredactie ook verdwenen in de fusiegolven? Ik vrees veel opzeggingen.
De krant heeft mij daarnaast ook in grote verwarring gebracht. In de krant zelf staat een horoscoop op pagina 54. Maar er staat ook een horoscoop in het lelijk uitgevoerde AD Magazine (pagina 46) wat je bij de zaterdagkrant krijgt. En voor mijn sterrenbeeld waren de uitspraken van de zieners van beide horoscopen in volledige tegenspraak. Wat moet ik nu?

Zonder muilkorf

In de jaren zestig was er een Duits jongerenprogramma met de welsprekende naam 'Ohne Maulkorb'. Discussie, hekele onderwerpen, strijdvaardigheid en vooral prachtige beelden en uitspraken als je het nu terug ziet.
Birth-TV heeft één van die programma's online gezet, zodat u terug kunt naar de jaren zestig cultuur. Bekijk: Youth Magazine/Sex before marriage

Open brief van Michael Moore aan George Bush

Onderstaande open brief kreeg ik toegezonden uit Amerika:

Vacation is Over... an Open Letter from Michael Moore to George W. Bush
by Michael Moore


Friday, September 2nd, 2005

Dear Mr. Bush:
Any idea where all our helicopters are? It's Day 5 of Hurricane Katrina and thousands remain stranded in New Orleans and need to be airlifted. Where on earth could you have misplaced all our military choppers? Do you need help finding them? I once lost my car in a Sears parking lot. Man, was that a drag.
Also, any idea where all our national guard soldiers are? We could really use them right now for the type of thing they signed up to do like helping with national disasters. How come they weren't there to begin with?
Last Thursday I was in south Florida and sat outside while the eye of Hurricane Katrina passed over my head. It was only a Category 1 then but it was pretty nasty. Eleven people died and, as of today, there were still homes without power. That night the weatherman said this storm was …

50%

Het aantal hits Het Archiefforum is in de maand augustus met 50% gestegen t.o.v. de maand juli.
Meer dan 90.000 hits. Vandaag schreef de 950ste deelnemer zich in.
Die belangstelling, de leuke reacties en het groot aantal deelnemers maken het vele werk minder zwaar.
Deze week weer een paar aardige nieuwe tips kunnen plaatsen.
Ze kunt u vanaf vandaag gratis een onderzoeksgids (86 pagina's) in de archieven van de lagere overheden in de provincies Drenthe, Groningen en Friesland downloaden.
Of kunt beelden zien van de voetbalwedstrijd Belgie-Nederland in 1956.
U wilt u onderzoek gaan verrichten in de archieven van onze ministeries. Ook dan kunt u terecht op Het Archiefforum. Gratis dus!

ANWB: tijd voor onderzoeksjournalistiek

De ANWB ligt een beetje onder vuur. Vandaag een ingezonden brief van de ANWB in veel kranten, waarin ze zich slap verweren tegen verwijten dat ze een deel van hun leden ongewis hebben gelaten dat ze dubbel zijn verzekerd.
Krijgen de leden die een Reis- en Kredietbrief aanschaffen ook bericht? Ook die zijn vaak dubbel (reis-)verzekerd.
Laten we gewoon eerlijk zijn: de ANWB is een commericële onderneming onder het sausje van non-profit, vereniging, belangenorganisatie etc. etc. Hun maandelijks blad De Kampioen zou eigenlijk mijn huis via de brievenbus (met een NEE-NEE sticker) niet binnen mogen komen. Het is één groot reclame blad.
Tijd voor onderzoeksjournalisten, want er is volgens mij nog veel meer mis en boven water te halen over deze eens zo aardige organisatie. Ik heb daar wel ideeën over.

Tracing and using International Archives

The 3rd Global Investigative Journalism Conference in Amsterdam

Tracing and using International Archives
How to find international archives and how to use them?
CAR-training By Eric Hennekam date 30 september 2005


Archives form an essential source of information for much investigative journalism. Don't just think of paper documents, since archives can also include audio-visual sources (photos, films, radio and television programmes, and sound files) as well as digital archives. You can now search for much archive material on the computer/internet. Eric Hennekam, a visiting teacher for the courses on journalism given in Belgium and the Netherlands, will lead you step-by-step through national and international digital archives. He will show you the sorts of treasure to be discovered in the world of archives, including visits to the newest archive databases and websites.
More information: VVOJ