Doorgaan naar hoofdcontent

Was mijn familie of een persoon fout/goed in de Tweede Wereldoorlog?

"Was mijn overleden (groot-)vader en/of (groot-) moeder  fout in de Tweede Wereldoorlog? Hoe en/of waar kan ik daar meer informatie over opvragen? "  Dit soort vragen krijg ik afgelopen 30 jaar vaak. Hieronder enkele tips om zelf onderzoek te verrichten. 
Met fout wordt meestal bedoeld of ze NSB-ers waren, of de vijand hadden geholpen (bv verraad of collaboratie), of in dienst waren getreden bij de Duitse of Italiaanse krijgsmacht. Het is echter niet zo zwart/wit als hier beschreven. In 2015 nog een onderzoek verricht voor een half-Duitse familie, waar grootouders aan moederszijde NSB-ers waren. Uit mijn onderzoek kwam naar voren dat ze mensen het leven hebben gered door ze uit handen van de Duitsers te houden. Maar andersom heb ik ook meegemaakt:  het was erger dan men wist.  Daarom altijd goed onderzoek, voordat je conclusies gaat trekken. Daarnaast verplaats je in de (oorlogs-)tijd. Te vaak kijken we met een hedendaagse blik naar het verleden of we oordelen te snel.
Afbeelding: 10 mei 1945
Er zijn veel bronnen waar je die gegevens kunt vinden, oa bij het Nationaal Archief en het NIOD, maar ook bij de vele provinciale, regionale of gemeentearchieven. Centrale toegang tot die archieven is de portaal site: Netwerk Oorlogsbronnen.
Zoek je buiten Nederland, gebruik dan het Archief Portaal Europa Second World War.
Start je onderzoek echter altijd met literatuuronderzoek.
Handig hulpmiddel bij zo'n WOII onderzoek is de digitale Oorlogsgids met daarin de antwoorden op de 25 meest gestelde vragen over de Tweede Wereldoorlog.
Stap voor stap:
1. Vraag bij het CBG Centrum voor Familiegeschiedenis de persoonskaart op van de overleden (voor-)ouder waarover je meer WO2 informatie wilt uitzoeken. Dit is niet helemaal gratis. Zelf vraag ik honderden persoonskaarten per jaar op voor allerlei soorten onderzoeken.De kaarten bevatten een schat aan informatie. Zo valt in vak 35 te lezen of iemand het Nederlanderschap kwijt is geraakt. Dat kan er op wijzen dat hij/zij in vreemde krijgsdienst is getreden.


2. Als je een kopie van de persoonskaart hebt ontvangen heb je het bewijs dat iemand is overleden.

3. Ga nu bij het Nationaal Archief vragen of er een dossier van de persoon in het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) zit. Dit vooronderzoek is gratis. Je moet daarvoor wel een account aanmaken bij het Nationaal Archief. .
In het CABR archief zitten de gegevens van ruim 300.000 Nederlanders waar na de Tweede Wereldoorlog onderzoek is verricht om te kijken of ze fout waren geweest. 

Maak eventueel gebruik van het Oorlogsarchief Rode Kruis en NA zoekhulp Verzet in Nederland. Het Rode Kruis oorlogarchief is ook deels online te vinden op de Bad Arolsen ITS website. Incl. gekleurde scans.

4. Als de persoon bekend is kun je het CABR dossier onder voorwaarden inzien door het digitaal of per brief aan te vragen. Daarbij doet u een kopie van de persoonskaart als bewijs van overlijden.
Veel meer Tweede Wereldoorlog bronnen zijn te vinden via de site Oorlogsbronnen. en  Oorlogslevens. Deze laatste site ook koppeling met allerlei andere databases oa databank  Herinneringscentrum Kamp Westerbork en Bad Arolsen Archief. bezoek zeker deze site! 


Afbeelding: voorbeeld uitspraak tribunaal bijzondere rechtspleging: Bron: Friesch Dagblad, 12-08-1946
6. Een complete ledenlijst van NSB-ers is niet bewaard gebleven. Bij het NIOD hebben ze wel het archief van Nationaal-Socialistische Beweging. Klik op woord Inventaris om te zien wat er in dit archief te vinden is. Online staat de Ledenlijst NSB Amsterdam . Een overzicht van de interneringskampen voor collaborateurs (na 1945) is gemaakt door de werkgroep Herkenning.

7. Via de NSB kranten en tijdschriften is ook veel informatie te vergaren. (Delpher)

Meer over Nederlands Arbeidsfront op de site Historici.nl.

In het Oorlogsarchief van het Rode Kruis [nu bij Nationaal Archief] is informatie te vinden of op te vragen over Nederlanders in Duitse krijgsdienst.
De mensen die zijn overleden in concentratiekampen zijn te vinden via de database van het Holocaust archief in Bad Arolsen

Belangrijke oorlogsarchieven in het Nationaal Archief (Bron:Website Nationaal Archief)
Er is een personenindex op de inventaris van het Nederlandse Beheersinstituut (het NBI beheerde het vermogen van landverraders ea na WOII). In de dossiers zitten soms ook de CABR uitspraken. Daarbij is ook opgenomen de personen die zijn opgenomen in het kader van Operatie Black Tulip. Personen woonachtig in Nederland met een Duitse nationaliteit of met een Duitse echtgenoot/echtegenote. Het NBI beheerde ook hun vermogen.
De verkaufsbucher is een dataset met verkooptransacties van (voornamelijk) joodse huizen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Panden die door Duitsers werden verkocht in kaart gebracht.  10.000 panden en objecten tussen 1941 en 1944. Hier kun je de namen van de verkopers en kopers vinden. Lees  als toelichting artikel: OpenStaande Rekeningen.

Bijzondere Rechtspleging en door POD/PRA opgepakte personen, zuiveringsbesluit
Het  Directoraat-Generaal voor Bijzondere Rechtspleging (DGBR) werd 5 november 1945 in het leven geroepen door het Ministerie van Justitie. Bijna iedereen die zich tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland schuldig had gemaakt aan bijvoorbeeld land- en hoogverraad, collaboratie, oorlogsmisdaden, lidmaatschap N.S.B. etc moest voor deze speciale rechtbanken (tribunalen) verschijnen. Uiteindelijk werden er meer dan 16.000 uitspraken gedaan bij de bijzondere rechtbanken en tribunalen in de periode 1944/1945-1948/1950.
De dossiers [300.000 personen] uit het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging zijn onder voorwaarden te raadplegen bij het Nationaal Archief. In 2025 wordt het CABR archief pas openbaar, in andere landen is men al overgaan tot publicaties. Al in 1944 werden er door rechtbanken in het zuiden van het land uitspraken gedaan conform het militair- en buitengewoon strafrecht. Die zullen volgend jaar openbaar worden.

De gratiedossiers doodstraffen zijn bij het Nationaal Archief te raadplegen. Dit archief is geheel openbaar:




In veel krantenarchieven zijn publicaties te vinden over personen die na de Tweede Wereldoorlog zijn veroordeeld door de rechtbanken Bijzondere Rechtspleging en over opgepakte personen door de Politieke Opsporings Dienst (P.O.D later P.R.A.) of namen van personen gepubliceerd in de Staatscourant in het kader schorsing overeenkomstig Zuiveringsbesluit 1945.

Hieronder een greep uit de duizenden namen die ik heb gevonden in krantenarchieven [en uit dossiers van buitenlandse inlichtingendiensten] en bij  het NBI *) **)

*) veroordeelden, opgepakte én vrijgelaten personen. Weggelaten zijn de voornamen en voorletters. Bij vrouwen zijn alleen de meisjesnaam opgenomen. Bij de namen die dikgedrukt staan is de doodstraf uitgesproken en voltrokken. Meer gegevens incl. gratieverzoeken, zie publicaties Koninklijke Besluiten in de Staatscourant. De naamlijst zal regelmatig worden aangevuld en is dus nog lang niet compleet. Vraag altijd bij het Nationaal Archief inzage in het CABR dossier (zie blog). Let er op dat kranten soms schrijfvarianten in namen hebben gepubliceerd. In de krantenpublicaties (ca. 55 databases) staan meestal de volledige voornamen, beroep, leeftijd of geboortedata en plaatsen (laatste vooral bij de zuiveringen).
  • Aa van der, Aackeren van, Abeele, Abels, Abbing, Abrahams, Acda,  Adema, Agterberg, Akersloot, Akker, Akker van den, Akkerman, Alberts, Albrecht, Alferink, Alkema, Almekinders, Alsema, Aling, Amedick, America, Amons, Angerman, Andriese,  Ansembourg d',Aparak, Apeldoorn van, Ardon, Arends,  Arendsen, Aries, As van, Asscher, Asselt van, Auwema,
  • Baak van, Baars, Baarveld, Baas,  Baggelaar, Bake, Bakker, Balnimker,  Bangma, Banning, Bannink,  Bar, Barendregt, Barbarski, Barelds,  Barels, Barkmeijer, Barneveld, Bartelsman, Baten, Bavel van, Baudet, Bauer, Baum, Bazuin, Becker, Beek (van), Beeke, Beekman,, Beeldens,   Beenen Beer,, Beere, Beerens, Behrends, Beijering, Bekkers, Belzen van, Bemac, Beneder, Bent,, Berends,  Berendsen, Berg, Berg v.d., Berge (v.d.), Berghuis, Bergsma, Berlijn,   Berrevoets, Bes, Best, Besteman, Betten,  Beurden, Beveren van, Bezemer,  Biachi,  Bierens, Bierens Koenraat, Bijneman, Bik, Bikker, Bimmel, Birrenbach, Bisschop, Bisseling, Blaauw, Blauw, Bleeker, Bleumer, Bleumink, Bliek, Blind, Blinde, Bloch, Bockhoff, Bloem, Bloemers, Bloemberg,  Bloemsma, Blokzijl, Blocq van Scheltinga de, Boekee, Boel,  Boelen, Boele Staal, Boelens, Boer de, Boere, Boering, Boersmaf, Boesveld, Boeting, Boeyink, Bogaert, Bogers, Boidin, Bokma, Bol, Bolhoeve, Bolier, Bollink, Bom, Bomhof, Bommel van,  Bonsen, Boogaard,Boogaart, Boom,  Boomen, Boontjes, Boot, Borgers, Borsje, Bos, Bosma, Bosman, Bouma,  Bouman, Boun, Bout, Boven van, Boxma, Boxmeer, Braam, Braams,  Bragt van, Braken, Brands, Bravo, Bree de, Bree van, Breed, Breederoo, Breedveld, Briedé, Brinck, Brink ten, Brinkman,  Brinks, Broeder (de), Broek van den, Broekhuizen, Broekman, Broere, Broerse,  Bronts,  Brouwer, Bruggen van (de), Bruinenberg, Bruins, Brul, Brunsveld, Bruyn, Budel, Buijs, Bulten,  Bunt, Burghoudt, Burgman, Burck de, Burlet de, Buter, van Buuren, Buysman, Buytelaar
  • Cadzand, Callenfels, Capelle, Carlier, Carp, Cats, Casemier, Cazemier, Ceulemans, Chevalier, Christ,Christen,  Cieraad, Clement, Cobet, Coene, Cohen, Cohenno,  Collens,Cool, Cools, Copier, Copinga, Cor, Cornelisse, Coumans, Couperus, Creveld, Croon
  • Daalen van, Daalhuizen, Dahmen von Buchholz, Dal, Dalen van, Dalebout,  dam van, Damen, Damsma,  Danneboom, Darwinkel, Davids, Deemter van,  Dego, Dekker, Dekkers, Deknatel, Dep, Dermois, Deventer van, Dickers, Dickmann, Dieters, Dieverbrug,  Dijk van, Dijkstra, Dir, Diroë, Dirkse(n), Dirven van, Doedens, Doek, van Does van der, Doesburg van Rijn,  Dolfing,  Dong, Dontje, Dool van (den), Doves, Doomen, Doorewaard, Doorn van, Doorten, Dorenbos, Dorr, Douwsma, Draijer,  Dreesman, Drenth, Drenthen, Drie van, Driehuis, Driessen,  Droffelaar, Dronkers, Drost, Duin, Dwars,
  • Eck van, Écluse L',  Edelbroek, Eekeren, Eelman, Eerdmans, Efferden van, Eggens, Eggers, Eijkelboom, Eijndhoven, Eiken, Eikhout, Eissens, Ekering, Elling, Elven van, Eising, Elst van, Elzinga, Ende van der, Eng,Engelen, Engelier, Engels, Engelse, Ensing, Enting, Entink, Epppink,  Es van, Essen (van) , Ettema, Evenhuis, Everdijk, Eversdijk,  Everts
  • Faber, Fabian, Febberwee,  Feenstra, Feralda, Feringa, Fierloos, Filius, Finke, Fischer, Fisscher, Fledderus, Flierenburg, Flik, Flipse, Fokkema, Fokkens, Fonteijne de la, Forbach, Fouw de, Frankema, Franken, Franse, Frederking, Freij, Frelier Blok, Frentrop,  Frequin, Frijtag Drabbe von, Frikken, Frölich,  Fuhlrat,
  • Gaal van, Gabriel, Gankema, Ganzevles, Garretsen, Garsten, Gazan, Geelkerken, van,  Geense, Geer de, Geeraard, Geerings,  Geerink, Geerligs,  Geers, Geijs, Gelder Genechten van, Gerner, Genten,  Gerrits, Gerritsen,  Gessel,Geubbels, Geveke,  Gilliamse,  Gilst, Göbel, Goedhart, Goedegebuure, Groenendaal, Goense,, Gombart,  Gommers, Gool van, Goor, Gort, Goudkade, Grauw, Graver, Groen, Groene, Groenemeijer,  Groeneveld, Groeneweg, Groenewold, Groin de Plaque, Grolleman, Grombager, Groningen van, Groot, Groot de, Grootheest,  Grootonk, Gruijter de, Grubben,  Gruner
  • Haak,  Haanstra, Haas, Haas de, Haasjes,Habig,ch Habing, Hadderingh, Haga van, Hagengast, Hagens, Hahn, Halberstadt, Halen van, Hallink, Hamel, Hamer, Hamering, Hamelinck, Hardenberg, Hardt, Harinck, Harkema, Harms, Harmse, Harmsen,  Harrebomée, Hart, Harthoorn, Hartog, Hase, Hasewinden, Hauwer, Heddema, Heegers, Heel van, Heeres, Hees (van), Heet van, Heijboer, Heijden van der,  Heijman, Heijn,  Heijstek, Heil, Heinrich,  Helmes,Heil, Heinemann, Heinen, Heling, Hemel v.d.,  Hemmer, Hendriks, Hengst, Hennekam,  Hennekamp, Henneman,  Hennemans, Hennequin, Henning,  Hepkema, Hepping,  Herdtmann, Hertz, Hesteren, Heukers, Heus, Heymans,  Hiddema, Hijma, Hilbolling, Hilvers, Him, Hinse, Hurschfeld, Hoek, Hoekstra, Hoen, Hof, Hof van 't, Hofges, Hofland, Hofman, Hoffman, Hofsteenge, Hogenberk,  Holdert, Hollanders, Holst, Holtrop, Homan, Hones, Hoofty, Hoogendam, Hoogesteger, Hoogeveen, Hoogland, Hooijnga, Hoor, Horst ter, Horstman, Houter, Houtman, Hospers, Houbeke, Houten van,  Houthuys, Houtven, Houweling, Houwelingen,  Houwing, Hovenkamp, Hugenholtz,  Hoving, Hubenaar, Huijgen, Huijing, Huisman, Huizer, Huizinga, Hulst (van), Hummel, Hunterman, Hut,
  • Idema, Iersel van, IJdenberg,  IJsseldijk (van),Ipema, Isaac, Iseger
  • Jaarsma, Jacoby, Jacobs,  Jansen,  Janssen, Janssens, Jeelof, Jes, Jeuring, Jippes, Jipping, Joling, Jong de, Jonge, Gonge Baas,  Jongh, Jonker, Jonkers, Joole, Joppe, Jousma, Juistenga, Jus
  • Kaa van der, Kaal, Kaat, Kaffka, Kalberg, Kamer, Kamp,  Kamps, KaperKaptein, Karlsbeek, Kassens, Kay, Keasberry,  Keizer, Kenninck, Kiewiet, Kervinck,  Kleineckker, Klomp, Kamman, Kamps, Kapelhof, Kasemier, Kelsch, Kempers, Keppel, Keij, Keijzer, Kerseboom,  Kesselaar, Ketelaar, Keulen van, Kiès, Kinds, Kipp, Kist, Klarenbeek, Kleef (van),van, Kleij van der,  Kleijberg,  Kleijn, Klinkenbijl, Klinkhamer, Klinkhard, Klooster, Klootwijk,Klompe,  Knaack,  Knegtering, Kniks, Knoop (van der), Koch, Koehler, Koers, Koetje, Koetsier, Koker, Koldijk, Koll, Kolsté, Konijnenberg,  Könings,  Kooij v.d., Kooiman, Koopman, Koopmans, Koops, Koot, Kooijmans, Kootstra, Kooy, Koppenol, Korenhof,  Korstanje, Kort de, Kortenkool,  Kortenweg, Koster, Kraaier,  Kraak, Kraake, Kraan, Kramer, Krap, Kreek, Kienecker, Knipa, Krijgsman, Krikke, Krikken, Krist, Kristiaans, Kroeze, Krom, Kromhout, Krommenie van, Krug, Kruijf, Kruit, Kruizinga, Kuik, Kruis,  Kruit, Kruijt, Kuhlman, Kuiper, Kuiper Jr, Kuijper,  Kuipers, Kuit, Kuyt,  Kunst, Kuntke, Kunz, Kuur van de, Kuurman, Kwaak, Kwant, Kwint v.d., 
  • Laak van der, Laan van der, Lages, Lam, Lamberts, Lammers, Lampe, Lang,  Lange de, Langenberg, Langendijk, Lant,  Lantink, Lappere,  Lee v.d., Leemhuis, Leest van, Leeuw de, Leeuwe,Leeuwen van, Leeuwenstein,   Leever, Leffestra, Lege, Legeman, Lehnhoff, Leidner, Leijnse,  Leisner, Lergner, Lesschen, Levy, Liet van der,  Ligtenberg,Loef,  Loesberg,  Lijfering, Lijster, Lande v.d., Lijn van der,   Lindenberg, Lindhout, Lint de,  Liplijn, Liunge, Lokerse,  Lokhorst (van), Loman, Looze, Lub,  Lubbes, Lubbi, Lubbing, Lugtmeier, Luijendijk,Luijtens, Luite, Luitjens,Lunen,  Lunning, Luth, Luttmer, Luyk,
  • Maasdijk van, Maasen, Maassen, Maastrigt,  Mallmann, Man in 't Veld, Marchant et d' Ansembourg, de,  Makkinje, Marchant de, Mark, Markus, Marissen, Marree, Marsman, Matador, Meekhof, Meer (v.d.), Meerman, Meeuwsen,  Mencl, Menger, Meij, Meijer, Meijeren,  Meijering, Meijeringh, Meilof, Melchert, Mensonides, Menten, Meppelink, Merckx, Mesken, Meulen van der, Meursing, Meyer,  Meyerman, Middelkoop,  Miggels, Milhous, Mink, Minck, Minnaard,  Moesbergen, Moesker, Mohab, Metz, Meyer,  Meyler, Moerland, Mol, Molenaar, Mollis, Monker, Mons,  Mooijman, Moolenijzer, Moot, Moraal,  Mostard, Mozer, Muggen, Mulder, Mulders,  Muller, Müller, Munk, Muntendam, Muss,  Mussert Muurmane, Muusse
  • Naber, Nanninga, Naves, Nederhand, Nes, Nebbeling, Neven, Neut van der,  Neuzerling,Niemeijer, Nier, Nieuwenburg, Nieuwland, Nieuwlands, Nijenhuijs, Nijholt, Nijland, Nijmeijer,  Nijs de, Nimberg, Nitters, Nol, Norbruis,  Norderr, Noussen, Nube, Nuland, Nürnbergwe, Nuus, 
  • Oebel, Oeben, Oers, Oeterlaar, Okkinga, Oldeman, Oly, Oljans, Olthof, Ombach, Ommen van, Onrust,  Ooyen van, Ooms, Oortwijn, Oost, Oosten, Oosterdijk, Oosterhof, Oosterhuis, Oostindien, Oosting, Oostland, Oostveen, Osinga van der Voort, Osendorp, Osseweijer, Ostman, Otten, Ottens, Oude Wolbers, Overbeeke, Overmaar,
  • Paans, Paques, [ook Pacques], Pak, Palthe, Para, Pater, Pegel, Pekaar, Pelhaar, Pelk, Perel v.d. Schot, Perkaan, Pers van der, Peters,   Pilippa, Piek/Pieck, Piest, Pieters, Pijl v.d., Pijnenburg, Pistoor, Plagge, Plant, Pleune, Ploeg van der, Poel,Poelstra,  Pol, Pol van der, Polman, Polling, Pomp, Potjer, Pook, Poos, Popken, Popp, Possemis, Post, Pot, Pothof, Prijs, Prins, Prinsen, Prinsze, Prummel, Pijnacker,
  • Quacken, Quad, Quad, Quadackers, Quadbeck, Quadekker, Quaden, Quadflieg, Quadt, Quadvlieg,Quante, Quanten, Quaring, Quartel, Quist, , Quispel,   
  • Raad, Rabbers, Radema, Regoor, Renes, Rats, Rauter (Oostenrijker), Reek van, Reich, Reijnierse, Reinds, Reitema, Ridderhof, Riesen van, Rij van, Rijk de, Rijnsburger, Rijswijk van, Rimmelzwaan,  Rodermond ,Roessel van,  Roggeveen, Rollema, Rollingwier, Roo de, Rooij de, Roos, Roose (de), Rooy (de), Rooze, Rosier, Rosing, Rossing, Roters, Rothert, Rotmans, Rozenveld, Rutte (van), Rutten,  Rutjens, Ruider (de), Rupp, Russchen
  • Saarloos, Saatrübe, Salemink, Salomons, Sandmann, Sanner, Sans, Santen (van),  Santes, Santing, Sassen, Schaap, Schadee, Schaik van, Schaeffer,  Santen van,Scheffer,  Schellekens, Scheltinga, Scheper, Schepers, Scheve, Scheurs, Schiettekatte, Schijndel (van), Schill, Schilmoller, Schipper(s), Schoen, Scholing, Schols, Scholte, Scholten, Scholtz,  Schonerwille, Schotting,  Schouwink, Schoonus, Schonewille, Schotanus, Schraa, Schreutelkamp, Schrieke, Schrier,  Schuiling, Schulte(n), Schundelaar, Schuring, Schut, Schuur, Schuwer, Seif, Sentse,  Seton ,Sieders, Sies, Sietsema, Sijbring, Sijpes, Sjoerdsma,  Sijtsma,  Sikken, Sikkens,  Simpelaar, Sinke, Sint Glynis, Slabbers, Slagter, Sleurink, Slooten, Smeenge, Smeman, Smid, Smit, Smith, Smits, Snabel, Snels, Snepper, Snijder, Snip, Snippe,  Sikkenga, Sinderen van,  Sipma, Slaaf, Slik, Slot (v.d.) Sloots, Slop, Slurink, Smolders, Soede, Soethout, Sonema, Sons, Spaans, Sparla, Speelman, Spek v.d., Spiegel, Spijkers, Spikker, Spillenaar, Splunder (van), Spoor, Sprenger,  Sprik, Springer, Spruit, Staal,  Staats, Stam, Stapel, Starink, Start,  Steege ter, Steen, Steenbergen, Steenderen van,  Steenge, Steenpoorte, Steentjes, Steetzel, Stel (v.d), Stelt van der, Stellbrink,  Stellaard, Stenfzand, Stevens, Stiel, Stofmeel, Stolwijk, Stork, Stronck, Strack van Schijndel, Struve, Stuit, Stuiver, Stukje, Sutter, Suykerbuyk,
  • Taams, Tabak, Tabbers,  Tak van der, Talens, Talsma, Tam, Tamme Hooijenga, Tavenier, Tellingen van,Teovank, Terhaak, Terpstra, Teschmacher,  Tetenburg,  Theding, Thissen, Thonus, Thijssen, Tieland, Tienstra, Tiktak, Til (van), Timmer, Timmerman, Timmers, Tiems, Tijhout, Tijmes, Tjepkema,  Tjisse, Tjoelker,  Tol, Tolner, Tonkes, Torleijn,  Touseul, Toxopeus,  Triers,  Trip, Trompetter, Troost, Tuin van der, Tuinen van
  • Ubels, Uilkema, Uiterwijk, Uneken, Unold, Urbanus, Uittenboogaard
  • Valk (v.d), Valkenburg, Vastenhouw, Vate, Veen v.d., Vedder, Veen,  Veenhoven, Veenstra,  Veere, Vegt van der, Veld, Velden van der, Veldhuizen,  Veldman,  Vellen, Velting, Veltrop, Ven v.d., Venema, Vente,Ventering oude lage, Verbeek, Verbraak,  Verburgy, Vercade,  Verdurmen, Verhoeks, Verhoeven, Verkaart,  Verkoren, Verlooy, Vermaas,  Vermeire, Vermeulen, Vernimmen, Versteeg,  Vervack,  Verwaijen, Vieger, Vierkant, Vilder,  Vinckers, Vis, Viskil, Visser (van de), Vlaming, Vleek, Vlieg, Vlierman, Vliet van, Vlugt, Vogelaar,  Vogt, Volk, Volkenrijk, Volkers, Vollmar,   Vonk,  Vos (de), Voort van der, Vorenkamp,  Vos, Vosse, Vreede, Vreeze de,  Vriendt, Vriens, Vries de, Vroop,
  • Waack, Waag, Waagmeester, Waaij,Waaker, Waal, (de, v.d.), Waalboer, Waalkens, Waals,   Waals van der, Waalwijk, Waanders, Waard (de), Waarde, Waarden, Waardenburg, (v.d.), Waards, Waart, Waas, Waasdorp, Waay, Waayenberg, Waayer, Wadle, Waegemans, Waegeningh,Waele, Waerdekom,Waerden, Waert, Waerts, Waesberge, Waetjen, Wafelman,Wafler,Wage, Wagelaar,Wagemaar,Wagemakers, Wageman, Wagemans, Wagen, Wagenaar, Wagenborg, Wagener, Wagenfuhr, Wagenhuis, Wagenhuizen, Wagenhuyzen, Wageningen (van), Wagenknecht, Wagenmaker, Wagenmakers, Wagensveld, Wagenvoorde, Wagenvoort, Wagerink, Wagemaker, Wageveld, Waggeveld, Wagho, Waghto, Wagman, Wagner, Wagt de, Wagt van der,Wagtendonk, Wagtendorff, Wagter, Wagterveld, Wagtho, Wagtmans, Wahl(en), l, Waiboer, Waidlich, Waij, Waijand, Waijer, Wailand, Waizner, Wajer, Wajnkowski, Wakelkamp, Waker, Wakker, Wal (v.d.), Walraven, Warnders, Warrink, Wayto, Wedman,  Weele van der, Weerman, Wegner, Wehkamp,  Weide van der, Weijer, Weijers, Wel, Wely (van), Weperen van, Wery, Werf v.d., Wessels, , Wessum van, Westenbrink, Westerbeek, Westmijze,  Westra,  Weurding, Wichers, Wieggers, Wiel (v.d.),  Wiggering,  Wijk van, Wijkamp, Wijman,  Wilde de, Wildschut,  Willemse, Willemsen, Wink, Winkel Buiter, Winter, Wit de, Witberg, With de, Witte (de), Wittekamp,  Woering, Wolbeek ter, Wolf, Wolff, Wolffram, Wolde ten, Wolterbeek, Wolters, Woltgang, Wolthuis, Wonnink, Wormer te, Worp, Woud,  Woud van der, Woude vd, Woudenberg, Wouters, Writh, Wuestenenk,  Wuffing, van Wijk
  • Zalar, Zanten van, Zart, Zeekant, Zegering Hadders, Zeven, Zikken, Zoer, Zoethout, Zomerhuis, Zondag, Zonderland, Zonneberg, Zoutendijk, Zubeil, Zuylen van,  Zwich, Zwiep, Zwol van.
**) De namen zijn incl. voorletters en plaatsnamen zijn vaak ook terug te vinden in de namenindex en kaartsysteem van het NBI = Nederlandse Beheersinstituut .
"Het Nederlandse Beheersinstituut was na de Tweede Wereldoorlog belast met beheer van vorderingen, vijandelijke vermogens en ontbonden [gelijkgeschakelde en nationaal-socialistische] instellingen. Daarnaast trof het NBI voorzieningen i.v.m. bewindvoering voor rechtspersonen en afwezigen (veelal niet-teruggekeerde joden). Tenslotte was het belast met de uitvoering van verbeurdverklaringen." (bron: Nationaal Archief).

Bron: bijvoegsel Nederlandsche Staatscourant 5-11-1945
De lijsten met namen personen die geschorst zijn overeenkomstig
het Zuiveringsbesluit 1945 staan online op Delpher
In handige index is te vinden op deze Google site
Let op: niet iedereen die geschorst werd was schuldig. Verder onderzoek is ALTIJD nodig 
Informatie over alle genoemde persoonsnamen in oa krantenarchieven.
Als bron zijn ook het standaardwerk (te downloaden en doorzoekbaar) van Lou de Jong en de sites Oorlogsbronnen en Fold3 gebruikt. Voor foute burgemeesters is deze lijst interessant.
Honderden Nederlanders hebben hun Nederlanderschap verloren. Lijst Vreemde Krijgsdienst  Daar heb je geen bevestiging van het Ministerie voor nodig, het staat gewoon in de Staatscourant.  Voor overleden Nederlanders in Duitse krijgsdienst kun je ook terecht bij de Gräbersuch-online.

Link Tips:
  1. Aircrew remembrance society gevallen piloten UK 1939-1945
  2. Alle Friezen Bronnen Friesland, kunt hier bij Uitgebreid zoeken onderduikers aanvinken.
  3. Amsterdam bronnen:  oa naamindexen Poltierapoorten 1940-1945 (vaak kun je daar vinden wanneer iemand is opgepakt), Tewerkgestelden '40-'45, Paspoortaanvragen '4-'45, marktkaarten (veel personen met Joodse godsdienst) etc. De Amsterdamse Vreemdelingenkaarten komen binnenkort online.
  4. Archieven over arbeidseinsatz bij het NIOD. Inventarissen. Lees de toelichting. Krijg hier zeer veel vragen over laatste jaren. 
  5. Arrestantenkaarten politie Rotterdam WOII
  6. Bildarchiv Bundesarchiv zeer informatieve beeldbank
  7. Bildarchiv Staatsarchief Beieren oa collectie Heinrich Hoffmann, de privéfotograaf van Adolf Hitler
  8. Biographisches Gedenkbuch der Münchner Juden 1933-1945. Kunt op naam zoeken.
  9. BiografiA Lexikon Österreichischer Frauen (PDF)  Veel namen van o.a. via Nederland naar UK en VS gevluchte joodse vrouwen.
  10. Buchenwald en Mittelbau-Dora Memorials Foundation
  11. Calmeyer dossiers  De collectie Calmeyer bestaat uit persoonsdossiers van mensen die tijdens de bezetting probeerde te bewijzen dat ze niet Joods waren. 
  12. Communistische verzetsmensen Den Haag.  Particuliere site van Rudi Harthoorn. Naamlijst communistische verzetsmensen met uitvoerige toelichting en foto's.
  13. Dagboeken Tweede Wereldoorlog zoek daarin op namen en plaatsen Site NIOD.
  14. Dagboeken Tweede Wereldoorlog uit heel de wereld. Sit Fold3
  15. Egodocumenten onderzoeksinstituut Welke [WOII] autobiografische teksten, zoals memoires, dagboeken, brieven en reisverslagen zijn er verschenen?  Handige toegang is Repertorium van egodocumenten Noord-Nederlanders
  16. Europese dagboeken en egodocumenten zoek daarin op namen en plaatsen.

  17. Europe, Registration of Foreigners and German Persecutees, 1939-1947 Bv buitenlanders die (tijdelijk) in Duitsland waren tijdens WOII.
  18. Fold3 (en Ancestry) overlijdenskaarten Tweede Wereldoorlog gesneuvelde Duitse militairen. Daar zitten ook Belgische en Nederlandse militairen bij in Duitse dienst. Beide (commerciële) sites moet je altijd raadplegen bij elk WOII onderzoek.
  19. Genealogie Indexer een portaal wat zich vooral op allerlei online bronnen uit Oost-Europa richt. Een schat aan WOII gegevens.
  20. Genealogiedatenbank des Jüdischen Museums Hohenems ( Tirol, Oostenrijk)
  21. Groß-Rosen databank.  Duits concentratiekamp, nu Polen. satellietconcentratiekamp Sachsenhausen. Databank overleden personen. Niet compleet.
  22. Japanse concetratiekamp in Thailand (PDF) namenlijst
  23. Joods Biografisch woordenboek met personen database
  24. Joods Monument informatie over meer dan 100.000 joden die door de nazi's zijn vervolgd de Holocaust niet hebben overleefd. Incl. hun familie en vaak aanvullende informatie.
  25. Judaica Europeana 2.0 Joods erfgoed, kaarten, kranten etc.
  26. Lasik database: De Poolse historicus Aleksander Lasik heeft een database gemaakt van bijna 10.000 SS-ers ea personeel/bewakers concentratiekamp Auschwitz-Birkenau.
  27. Lijst studenten die zijn omgekomen bij de tewerkstelling in Duitsland 1943-1945. Niet compleet
  28. Lijst online begraafplaatsen uit heel de wereld. Veel WOII begraafplaatsen. Vaak kun ook informatie over (militaire) functie ed.
  29. Mémorial de la Shoah Frans site.  Kies optie Ressources voor zoeken naar personen oa gedeporteerde Joden, verzetslieden etc
  30. Oorlogsslachtoffers West Betuwe.
  31. Ondergrondse Pers 1940-1945. Drie delen persoonsnamen, laatste deel zijn enkele persoonsnamen van verraders die gepubliceerd zijn. Basis is het overzichtswerk van Lydia Winkel, herzien door Hans Winkel.  Het boekwerk kunt u downloaden (PDF) op site NIOD.
  32. Oorlogsmonumenten Nederland 4 en 5 mei en Oorlogsmonumenten Nederlandse voetbal (Sportgeschiedenis)
  33. Oorlogsarchief Rode Kruis bv dwangarbeid (arbeidseinsatz), Joodse vluchtelingen, Nederlands-Indië, verzetslieden en politieke gevangen, Sinti en Roma  etc
  34. Overlijdensadvertenties buitenland
  35. Overlijdensadvertenties Nederland
  36. Statistieken deportatie Joden uit Duitse Rijk (Incl. gedigitaliseerde transportlijsten)
  37. The International Military Tribunal for Germany.  Neurenberg processen. incl. uitleg betekenis, oorsprong en het grote verschil 'Genocide' (groep. Bedacht door jurist Lemkin)  en 'Misdaad tegen de menselijkheid (individu. Bedacht door jurist Lauterpacht)
  38. Trace of War
  39. Veterans History Project archieven Library of Congress USA
  40. Vught, Konzentrationslager Herzogenbusch
  41. War Graves Watch
  42. Westerbork, Judendurchgangslage 1942-2000 deels digitaal. Op de site Oorlogslevens is ook de Nederlandse databank van Westerbork gekoppeld aan de persoonsgegevens.
  43. FamilySearch  deze site bijvoorbeeld gebruikt om oorlogsmisdadigers die naar Zuid-Amerika waren gevlucht te zoeken:
SS journalist Willem Sassen. Bron: emigratiekaarten Brazilië

Buitenland
Anders dan in Nederland zijn in het buitenland veel oorlogsarchieven en de tribunalen openbaar. Ons Nationaal Archief is het braafste jongetje uit EU klas m.b.t. het openbaar maken WOII archieven. Voor België kun je bij Algemeen Rijksarchief in Brussel terecht (idem Rode Kruis Archief), voor Frankrijk bij het Archives Nationales France in Parijs.
Ancestry heeft een gratis toegang holocaust slachtoffers


Bron afbeelding: Truth about camps
Overnemen van informatie alleen na verzoek en altijd met bronvermelding.  

Eric Hennekam
Onafhankelijk onderzoeker



Populaire posts van deze blog

Online begraafplaatsen uit heel de wereld

Voor het zoeken naar personen kunnen de gegevens die te vinden zijn op onderstaande websites met begraafplaatsen van belang zijn. Ik gebruik deze bronnen bijna dagelijks, ook om nog levende personen te vinden.  De lijst is niet compleet . Gelukkig hebben we zoekmachines als  Bing ,   Baidu ,  Google  (gebruik altijd de versie van het land waarin de begraafplaats ligt die je zoekt) en  Yandex .  . € Euro-teken achter een link = (deels) betaaldatabase. Index vaak gratis. *) Toegangen van FamilySearch. Maak gratis account aan. Tip :  Combineer de gegevens die je gevonden hebt met de data uit online familieadvertenties uit online  krantenarchieven , Bidprentjes en rouwbrieven , notaris archieven en natuurlijk primaire bronnen, zoals  burgerlijke stand, persoonskaarten ( Nationaal Register Overledenen ), Verlieslijsten in krantenarchieven,  gezinskaarten, burgerlijke stand en/of kerkboeken. Algemeen - Airwar4045   World War II Allied Aircrashes in The Netherlands and North Sea

Maak je eigen stamboom in 10 stappen. Basis voor het schrijven van een familiegeschiedenis

Voor het schrijven van een familiegeschiedenis heb je honderden (online) bronnen tot je beschikking. Een deel daarvan zijn te vinden via het Internet. Wil je aan z'n onderzoek beginnen dan is het noodzakelijk eerst een overzicht (frame) te maken met de basis persoonsgegevens van je familieleden. Zo'n overzicht bestaat uit de geboorte-, huwelijks- en overlijdensdata en plaatsen van je ouders, grootouders, kinderen, ooms en tantes etc. 10 stappen om je eigen stamboom te maken en familiegeschiedenis te schrijven: 1. Het gratis genealogie software   Aldfaer op je pc Gebruik je een Apple computer koop dan tegen een gering bedrag Roots Magic . Zelf gebruik ik afwisselend beide programma's, dat kan omdat je genealogische gegevens altijd kunt uitwisselen (export - import GedCom file).  Alle gegevens die je gaat verzamelen in volgende stappen 2 t/m 10 sla je op met deze software. Ook de foto’s en gescande familiedocumenten, zoals geboortekaartjes, trouw-

Duitsland: online bronnen voor het zoeken naar personen, huizen, kaarten, foto's e.a.

Belangrijke sites voor zoeken naar personen  in Duitsland : Archion  Database kerkboeken Evangelische kerk, misschien wel de belangrijkste toegang tot DTB boeken Duitsland, maar voor raadplegen moet u soms betalen. Bijna 80 miljoen records uit de  parochieboeken (DTB)  van de Lutherse kerk Duitsland zijn afgelopen week online gezet op de site  FamilySearch .  Niet alle records zijn geïndexeerd.  Selectie van de geïndexeerde Duitse doop, trouw, en begraaf records op FamilySearch zijn: Een link die nog veel meer informatie geeft, en u kunt zoeken op alle plaatsen in de wereld, is  Explore Historical Images . DTB Lutherse kerk 1500-1971 Geboorten 1588 - 1898 Trouwen 1558 - 1929 Begraven/overlijden 1582 -1958   NB Toegang tot  alle   online records Duitsland kunt u  HIER  vinden of gebruik de snelle zoekoptie via de Catalogus . Alle plaatsen van het Duitse rijk (1871-1917) zijn te vinden in Meyers Orts- und Verkehrlexikon des Deutschen Reichs . PS pas in 1876 werd in heel D

Nederland: bronnen voor het zoeken naar je roots

WIEWASWIE   is de b elangrijkste Nederlandse website met bronnen voor genealogisch onderzoek. Schaf een voordelig account aan, want dat maakt het zoeken makkelijker. Bij het zoeken naar personen moet je altijd rekening houden met varianten in de schrijfwijze van de voor- en achternamen.  De twee databanken achternamen en voornamen zijn daarbij handig tools. Ze geven ook aan waar namen geografisch veel voorkomen. Let op: gegevens altijd controleren aan de hand van de originele akten, dat kan vaak op de site zelf of via Familysearch.   Hoe krijg je toegang tot de miljoenen bronnen op site  FamilySearch  (mormonen)? Altijd eerst  inloggen bij FamilySearch  [account aanmaken is gratis]. Zoeken gaat het snelst (geografisch of op bron) via de catalogus . Kies links in menu bij Availability optie: online. Kies voor de kerkboeken (dtb) a) church books of soms staan ze onder: b)  registers van de burgerlijke administratie, Zie daarna de verschillende links naar Church Books

Overzicht van alle Nederlandse krantenarchieven op het Internet + online familieberichten sites

Overzicht voor het online raadplegen van familieadvertenties en tijdschriften Archief Eemland : plaatselijke kranten uit Amersfoort en omgeving, Zoals Amerfoortsch Dagblad, De Eemlander en de Leusder Krant. Archieven.nl : portaal site van verschillende archiefbeherende instellingen. Kies optie  kranten . oa. krantencollectie Streekarchief Voorne-Putten en Rozenburg, Regionaal Archief Dordrecht, gemeentearchieven Kampen, Roermond, Vlissingen en Zaanstad, RHC Eindhoven, EHC Sittard-Geleen en RA Rivierenland. Komen ook hieronder terug. Brabants Historisch Informatie Centrum :  Graafsche Courant, De Echo en Boxmeers Weekblad, Udense Courant. Castricummer de ,  krant Castricum Dag-, Nieuws- en Weekblad in Overijssel : Heel veel titels. Oa. Tubantia, Deventer Dagblad, Coevorder Courant, Hengelosche Dagblad, Trouw etc. Delpher  : het grootste krantenarchief van Nederland op de site van de Koninklijke Bibliotheek in samenwerking met vier Universiteitsbibliotheken. Honderden titels. Overzic

Overzicht online (historische) adresboeken

Adresboeken kunnen een waardevolle bron zijn voor het zoeken naar personen óf om te kijken wie in jouw huis in het verleden woonachtig was óf welke beroepen uw voorouders hadden óf waar welk bedrijf zat.  Via Archieven.nl ,   Delpher   en Geneaknowhow zijn eveneens (de) adresboeken te vinden, ook uit  Nederlands-Indië en Suriname .   Hierbij zitten ook de adresboeken van ambtenaren of andere beroepsgroepen  Onder de lijst plaatsnamen enkele speciale algemene adresboeken of almanakken met veel adressen. Lees ook de bronnenblog: Gebouwen- en woononderzoek in Nederlan d Hou bij de adressen in de historische adresboeken al rekening met wijzing van straatnamen en huisnummers. Veel archiefdiensten hebben zgn concordantielijsten  om huidige locatie te achterhalen.  Tip: Combineer de gevonden namen met de online kerkboeken (vóór 1811) óf de Burgerlijke Stand óf het Bevolkingsregister [zie links onder] óf de online kranten.  Ook voor onderzoek in het buitenland maak ik regelmatig gebruik