Doorgaan naar hoofdcontent

Was mijn familie of een persoon fout/goed in de Tweede Wereldoorlog?


Update 29 maart 2020

EenVandaag 18 januari 2020:  "De verjaringstermijn van overheidsdossiers kan oplopen tot 75 jaar, zoals onlangs bij een onthullend dossier over de liquidatie van een NSB-burgemeester. Waarom wordt er zo lang gewacht? Archiefspecialist Eric Hennekam vindt het 'niet meer van deze tijd'."

"Was mijn overleden (groot-)vader en/of (groot-) moeder  fout in de Tweede Wereldoorlog? Hoe en/of waar kan ik daar meer informatie over opvragen? "  Dit soort vragen heb ik afgelopen 30 jaar veel gekregen. Hieronder enkele tips om zelf onderzoek te verrichten. 
Met fout wordt meestal bedoeld of ze NSB-ers waren, of de vijand hadden geholpen (bv verraad), of in dienst waren getreden bij de Duitse of Italiaanse krijgsmacht. Het is echter niet zo zwart/wit als hier beschreven. In 2015 nog een onderzoek verricht voor een half-Duitse familie, waar grootouders aan moederszijde NSB-ers waren. Uit mijn onderzoek kwam naar voren dat ze mensen het leven hebben gered door ze uit handen van de Duitsers te houden.
Afbeelding: 10 mei 1945
Er zijn veel bronnen waar je die gegevens kunt vinden, oa bij het Nationaal Archief en het NIOD, maar ook bij de vele provinciale, regionale of gemeentearchieven. Centrale toegang tot die archieven is de portaal site: Netwerk Oorlogsbronnen.
Zoek je buiten Nederland, gebruik dan het Archief Portaal Europa Second World War.
Start je onderzoek echter altijd met literatuuronderzoek.
Handig hulpmiddel bij zo'n WOII onderzoek is de digitale Oorlogsgids met daarin de antwoorden op de 25 meest gestelde vragen over de Tweede Wereldoorlog.
Stap voor stap:
1. Vraag bij het CBG Centrum voor Familiegeschiedenis de persoonskaart op van de overleden (voor-)ouder waarover je meer WO2 informatie wilt uitzoeken. Dit is niet helemaal gratis. Zelf vraag ik honderden persoonskaarten per jaar op voor allerlei soorten onderzoeken.De kaarten bevatten een schat aan informatie. Zo valt in vak 35 te lezen of iemand het Nederlanderschap kwijt is geraakt. Dat kan er op wijzen dat hij/zij in vreemde krijgsdienst is getreden.



2. Als je een kopie van de persoonskaart hebt ontvangen heb je het bewijs dat iemand is overleden.

3. Ga nu bij het Nationaal Archief vragen of er een dossier van de persoon in het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) zit. Dit vooronderzoek is gratis. Je moet daarvoor wel een account aanmaken bij het Nationaal Archief. .
In het CABR archief zitten de gegevens van ruim 300.000 Nederlanders waar na de Tweede Wereldoorlog onderzoek is verricht om te kijken of ze fout waren geweest. 

Maak eventueel gebruik van het Oorlogsarchief Rode Kruis en NA zoekhulp Verzet in Nederland. Het Rode Kruis oorlogarchief is ook online te vinden op de Bad Arolsen ITS website.

4. Als de persoon bekend is kun je het CABR dossier onder voorwaarden inzien door het digitaal of per brief aan te vragen. Daarbij doet u een kopie van de persoonskaart als bewijs van overlijden.
Veel meer Tweede Wereldoorlog bronnen zijn te vinden via de site Oorlogsbronnen. en  Oorlogslevens.


Afbeelding: voorbeeld uitspraak tribunaal bijzondere rechtspleging: Bron: Friesch Dagblad, 12-08-1946
6. Een complete ledenlijst van NSB-ers is niet bewaard gebleven. Bij het NIOD hebben ze wel het archief van Nationaal-Socialistische Beweging. Klik op woord Inventaris om te zien wat er in dit archief te vinden is. Online staat de Ledenlijst NSB Amsterdam en deze lijst. Een overzicht van de interneringskampen voor collaborateurs (na 1945) is gemaakt door de werkgroep Herkenning.

Meer over Nederlands Arbeidsfront op de site Historici.nl.

In het Oorlogsarchief van het Rode Kruis [nu bij Nationaal Archief] is informatie te vinden of op te vragen over Nederlanders in Duitse krijgsdienst.
De mensen die zijn overleden in concentratiekampen zijn te vinden via de database van het Holocaust archief in Bad Arolsen

Belangrijke oorlogsarchieven in het Nationaal Archief (Bron:Website Nationaal Archief)
De verkaufsbucher is een dataset met verkooptransacties van (voornamelijk) joodse huizen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Panden die door Duitsers werden verkocht in kaart gebracht.  10.000 panden en objecten tussen 1941 en 1944. Hier kun je de namen van de verkopers en kopers vinden. Lees  als toelichting artikel: OpenStaande Rekeningen.

Bijzondere Rechtspleging en door POD/PRA opgepakte personen, zuiveringsbesluit
Het  Directoraat-Generaal voor Bijzondere Rechtspleging (DGBR) werd 5 november 1945 in het leven geroepen door het Ministerie van Justitie. Bijna iedereen die zich tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland schuldig had gemaakt aan bijvoorbeeld land- en hoogverraad, collaboratie, oorlogsmisdaden, lidmaatschap N.S.B. etc moest voor deze speciale rechtbanken (tribunalen) verschijnen. Uiteindelijk werden er meer dan 16.000 uitspraken gedaan bij de bijzondere rechtbanken en tribunalen in de periode 1944/1945-1948/1950.
De dossiers [300.000 personen] uit het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging zijn onder voorwaarden te raadplegen bij het Nationaal Archief. In 2025 wordt het CABR archief pas openbaar, in andere landen is men al overgaan tot publicaties. Al in 1944 werden er door rechtbanken in het zuiden van het land uitspraken gedaan conform het militair- en buitengewoon strafrecht. Die zullen volgend jaar openbaar worden.

De gratiedossiers doodstraffen zijn bij het Nationaal Archief te raadplegen. Dit archief is geheel openbaar:



In veel krantenarchieven zijn publicaties te vinden over personen die na de Tweede Wereldoorlog zijn veroordeeld door de rechtbanken Bijzondere Rechtspleging en over opgepakte personen door de Politieke Opsporings Dienst (P.O.D later P.R.A.) of namen van personen gepubliceerd in de Staatscourant in het kader schorsing overeenkomstig Zuiveringsbesluit 1945.

Hieronder een greep uit de duizenden namen die ik heb gevonden in krantenarchieven *) **)

*) veroordeelden, opgepakte én vrijgelaten personen. Weggelaten zijn de voornamen en voorletters. Bij vrouwen zijn alleen de meisjesnaam opgenomen. Bij de namen die dikgedrukt staan is de doodstraf uitgesproken en voltrokken. Meer gegevens incl. gratieverzoeken, zie publicaties Koninklijke Besluiten in de Staatscourant. De naamlijst zal regelmatig worden aangevuld en is dus nog lang niet compleet. Vraag altijd bij het Nationaal Archief inzage in het CABR dossier (zie blog). Let er op dat kranten soms schrijfvarianten in namen hebben gepubliceerd. In de krantenpublicaties staan meestal de volledige voornamen, beroep, leeftijd of geboortedata en plaatsen (laatste vooral bij de zuiveringen).
  • Aa van der, Aackeren van, Abeele, Abels, Abbing, Abrahams, Acda,  Adema, Akker, Akker van den, Akkerman, Alberts, Albrecht, Alferink, Alsema, Aling, Amedick, America, Angerman,  Ansembourg d',Aparak, Apeldoorn van, Ardon, Arends,  Arendsen, Aries, As van, Asscher, Asselt van, Auwema,
  • Baars, Baarveld, Baas,  Baggelaar, Bake, Bakker, Balnimker,  Bangma, Banning, Bannink,  Bar, Barendregt, Barbarski, Barelds,  Barels, Barkmeijer, Barneveld, Bartelsman, Bavel van, Baudet, Bauer, Baum, Bazuin, Becker, Beek (van), Beeke, Beekman,, Beeldens,   Beenen Beer,, Beere, Beerens, Behrends, Beijering, Bekkers, Belzen van, Bemac, Beneder, Bent,, Berends,  Berendsen, Berg, Berg v.d., Berge (v.d.), Berghuis, Berrevoets, Bes, Best, Besteman, Betten,  Beurden, Beveren van, Bezemer,  Biachi,  Bierens, Bierens Koenraat, Bik, Bikker, Bimmel, Birrenbach, Bisseling, Blaauw, Blauw, Bleeker, Bleumer, Bliek, Bloch, Bloem, Bloemers, Bloemsma, Blokzijl, Bleumink, Boekee, Boel,  Boelen, Boele Staal, Boelens, Boer de, Boere, Boering, Boersmaf, Boesveld, Boeting, Boeyink, Bogaert, Bogers, Boidin, Bokma, Bol, Bolier, Bollink, Bom, Bomhof,  Boogaard,Boogaart,  Boomen, Boontjes, Boot, Borgers, Borsje, Bos,Bosma, Bosman, Bouma,  Bouman, Boun, Bout, Boven van, Boxma, Boxmeer, Braam, Braams,  Bragt van, Braken, Brands, Bravo, Bree de, Bree van, Breed, Breederoo, Breedveld, Briedé, Brinck, Brink ten, Brinkman,  Brinks, Broeder (de), Broek van den, Broekhuizen, Broekman, Broere, Bronts,  Brouwer, Bruggen van (de), Bruinenberg, Bruins, Brul, Bruyn,Budel, Bulten,  Bunt, Burghoudt, Burgman, Burck de, Buter, Buysman, Buytelaar
  • Cadzand, Callenfels, Capelle, Carlier, Carp, Cats, Casemier, Cazemier, Christ,Christen,  Cieraad, Clement, Cobet, Coene, Cohen, Cohenno,  Collens,Cool, Cools, Cor, Coumans, Couperus, Creveld, Croon
  • Daalen van, Daalhuizen, Dahmen von Buchholz, Dal, Dalen van, Danneboom, Damsma, Darwinkel, Davids, Deemter van,  Dego, Dekker, Deknatel, Dep, Dermois, Deventer van, Dickers, Dickmann, Dieters, Dieverbrug,  Dijk van, Dijkstra, Dir, Dirkse(n), Dirven van, Doedens, Doek, Does van der, Dolfing,  Dong, Dontje, Dool van (den), Doves, Doomen, Doorewaard, Doorn van, Doorten, Dorenbos, Dorr, Douwsma, Draijer,  Dreesman, Drenth, Drenthen, Drie van, DriehuisDroffelaar, Dronkers, Drost, Duin, Dwars,
  • Eck van, Écluse L',  Edelbroek, Eekeren, Eelman, Efferden van, Eggens, Eggers, Eijkelboom, Eijndhoven, Eiken, Eikhout, Eissens, Ekering, Elling, Eising, Elst van, Elzinga, Ende van der, Eng,Engelen, Engelier, Engels, Engelse, Ensing, Enting, Entink, Es van, Ettema, Evenhuis, Everdijk, Everts
  • Faber, Fabian, Febberwee,  Feenstra, Feralda, Feringa, Fierloos, Filius, Finke, Fischer, Fisscher, Fledderus, Flierenburg, Flik, Flipse, Fokkema, Fokkens, Fonteijne de la, Forbach, Fouw de, Frankema, Franken, Franse, Frederking, Freij, Frelier Blok,  Frequin, Frijtag Drabbe von, Frikken, Frölich,  Fuhlrat,
  • Gaal van, Gabriel, Gankema, Ganzevles, Garretsen, Garsten, Gazan, Geelkerken, van,  Geense, Geer de, Geeraard, Geerings, Geers, Geijs, Gelder, Genechten van, Gerner, Genten,  Gerrits, Gerritsen, Geubbels, Geveke,  Gilliamse,  Gilst, Goedhart, Geodegebuure, Goense, Gommers, Gool van, Goor, Gort, Goudkade, Grauw, Graver, Groen, Groene, Groeneweg, Groenewold, Groin de Plaque, Grombager, Groningen van, Groot, Groot de, Grootheest,  Grootonk, Gruijter de, Gruner
  • Haak,  Haanstra, Haas, Haas de, Haasjes,Habig,ch Habing, Hadderingh, Hagengast, Hagens, Hahn, Halberstadt, Halen van, Hallink, Hamel, Hamer, Hamering, Hamelinck, Hardenberg, Hardt, Harinck, Harkema, Harms, Harmse, Harmsen,  Harrebomée, Harthoorn, Hartog, Hase, Hasewinden, Hauwer, Heddema, Heegers,Heeres, Hees (van), Heet van, Heijden van der,  Heijman, Heijstek, Heil, Heinrich,  Helmes,Heil, Heinemann, Heinen, Heling, Hemel v.d.,  Hemmer, Hendriks, Hengst, Hennekamp, Henneman,  Hennemans, Hennequin, Henning,  Hepkema, Hepping,  Herdtmann, Hertz, Heukers, Heus, Heymans,  Hiddema, Hijma, Hilbolling, Hilvers, Him, Hinse, Hoek, Hoekstra, Hoen, Hof, Hof van 't, Hofges, Hofland, Hofman, Hoffman, Hofsteenge, Hogenberk,  Holdert, Hollanders, Holst, Holtrop, Homan, Hones, Hoogendam, Hoogesteger, Hoogeveen, Hoogland, Hooijnga, Hoor, Horst ter, Horstman, Houtman, Hospers, Houbeke, Houten van,  Hubenaar,  Houthuys, Houtven, Houweling, Houwing, Hovenkamp, Hoving, Huijgen, Huijing, Huizer, Huizinga, Hulst (van), Hummel, Hut,
  • Idema, Iersel van, IJsseldijk (van),Ipema, Isaac
  • Jaarsma, Jacoby, Jacobs,  Jansen,  Janssen, Janssens, Jes, Jeuring, Jippes, Jipping, Joling, Jong de, Jonge, Gonge Baas,  Jongh, Jonker, Jonkers, Joole, Joppe, Juistenga, Jus
  • Kaa van der, Kaal, Kaat, Kaffka, Kalberg, Kamer, Kamp,  Kamps, KaperKaptein, Karlsbeek, Kassens, Kay, Keasberry,  Keizer, Kiewiet, Kervinck,  Kleineckker, Klomp, Kamman, Kamps, Kapelhof, Kasemier, Kempers, Keppel, Keij, Ketelaar, Keulen van, Kiès, Kinds, Kipp, Kist, Kleef (van),van, Kleijberg,  Klinkenbijl, Klinkhamer, Klinkhard, Klootwijk, Knaack,  Knegtering, Koch, Koehler, Koers, Koetje, Koker, Koll, Könings,  Kooij v.d., Kooiman, Koopman, Koopmans, Koops, Koot, Kooijmans, Kootstra, Koppenol, Korenhof,  Korstanje, Kort de, Kortenkool,  Kortenweg, Koster,  Kraak, Kraan, Kramer, Krap, Kreek, Kienecker, Krikke, Krikken, Krist, Kristiaans, Kroeze, Krom, Kromhout, Krug, Kruijf, Kruit, Kruizinga, Kuik,  Kruit, Kuhlman, Kuiper, Kuijper,  Kuipers, Kuit, Kunst, Kuntke, Kunz, Kuur van de, Kuurman, Kwaak, Kwant, 
  • Laak van der, Laan van der, Lages, Lam, Lamberts, Lammers, Lampe,Lang,  lange de, Langenberg, Langendijk, Lant,  Lantink, Lee v.d., Leemhuis, Leest van, Leeuw de,Leeuwen van,  Leever, Lege, Legeman, Lehnhoff, Leidner, Leijnse,  Leisner, Lergner, Lesschen, Levy, Liet van der,  Ligtenberg,Loef,  Loesberg,  Lijfering, Lijster, Lande v.d.,  Lindenberg, Lindhout, Lint de,  Liplijn, Liunge, Lokerse,  Loman, Looze, Lub,  Lubbi, Lubbing, Lugtmeier, Luijendijk, Luijtens, Luite, Luitjens,Lunen,  Lunning, Luth, Luttmer, Luyk,
  • Maasdijk van, Maasen, Maastrigt,  Mallmann, Man in 't Veld, Marchant et d' Ansembourg, de,  Makkinje, Mark, Markus, Marissen, Marree, Marsman, Matador, Meekhof, Meer (v.d.), Meerman,  Mencl, Menger, Meij, Meijer, Meijering, Meijeringh, Meilof, Melchert, Menten, Meppelink, Merckx, Mesken, Meulen van der, Meursing, Meyerman, Middelkoop,  Miggels, Milhous, Minck, Minnaard,  Moesbergen, Moesker, Mohab, Metz, Meyer,  Meyler, Moerland, Mol, Molenaar, Mollis, Monker, Mons,  Mooijman, Moolenijzer, Mostard, Mozer, Muggen, Mulder, Muller, Müller, Munk, Muntendam, Muss,  Mussert Muurmane, Muusse
  • Naber, Nanninga, Nederhand, Nes, Nebbeling, Neven, Neut van der, Niemeijer, Nier, Nieuwenburg, Nieuwlands, Nijenhuijs, Nijholt, Nijland, Nijmeijer,  Nijs de, Nimberg, Nitters, Nol, Norbruis,  Norderr, Noussen, Nube, Nuland, Nuus, 
  • Oebel, Oeben, Oers, Oly, Oljans, Olthof, Ombach, Ommen, van, Ooyen van, Ooms, Oortwijn, Oost, Oosterdijk, Oosterhof, Oostindien, Oosting, Oostland, Oostveen, Osinga van der Voort, Osendorp, Ostman, Otten, Ottens, Oude Wolbers, Overbeeke, Overmaar,
  • Paques, [ook Pacques] Palthe, Para, Pater, Pegel, Pekaar, Pelhaar, Pelk, Perel v.d. Schot, Perkaan, Pers van der, Peters,  Piek/Pieck, Piest, Pieters, Pijl v.d., Pijnenburg, Pistoor, Plagge, Plant, Pleune, Ploeg van der, Pol, Pol van der, Polman, Polling, Pomp, Pook, Poos,Popken, Possemis, Post, Pot, Pothof, Prijs, Prins, Prinsen, Prummel, Pijnacker,
  • Quacken, Quad, Quad, Quadackers, Quadbeck, Quadekker, Quaden, Quadflieg, Quadt, Quadvlieg,Quante, Quanten, Quaring, Quartel, Quist, , Quispel,   
  • Raad, Rabbers, Radema, Regoor, Renes, Rats, Rauter (Oostenrijker), Reek van, Reich, Reijnierse, Reinds, Reitema, Ridderhof, Riesen van, Rij van, Rijnsburger, Rijswijk van,  Rodermond, Roggeveen, Rollema, Rollingwier, Roo de, Rooij de, Roose (de), Rooy (de), Rooze, Rosier, Rosing, Rossing, Roters, Rothert, Rozenveld, Rupp, 
  • Saarloos, Saatrübe, Salemink, Salomons, Sanner, Sans, Santen (van),  Santes, Santing, Sassen, Schaap, Schadee, Schaik van, Schaeffer, Schellekens, Scheltinga, Scheper, Schepers, Scheve, Scheurs, Schill, Schilmoller, Schipper(s), Schoen, Scholing, Scholte, Scholten, Schonerwille, Schotting,  Schunselaar,  Schoonus, Schonewille, Schraa, Schreutelkamp, Schrieke, Schrier,  Schuiling, Schulte(n),  Schuring, Schut, Schuur, Schuwer, Seif, Sentse,  Seton,Sieders, Sietsema, Sijbring,Sijtsma,  Sikken,Sikkens,  Simpelaar, Sinke, Slabbers, Slagter, Slooten, Smeenge, Smeman, Smid, Smit, Smith, Smits, Snabel, Snels, Snepper, Snijder, Snip, Snippe,  Sikkenga, Sipma, Slaaf, Slik, Slot (v.d.) Sloots, Slop, Slurink, Soede, Sonema, Sons, Spaans, Sparla, Speelman, Spiegel, Spijkers, Spikker, Spillenaar, Splunder (van), Spoor,Sprenger,  Sprik, Springer, Spruit, Staal,  Staats, Stam, Stapel, Starink, Start,  Steege ter, Steen, Steenge, Steenpoorte, Steentjes, Steetzel, Stel (v.d), Stellbrink,  Stellaard, Stenfzand, Stevens, Stiel, Stofmeel, Stolwijk, Stork, Stronck, Stuit, Stuiver, Stukje, Sutter, Suykerbuyk,
  • Tabak, Tabbers,  Tak van der, Talens, Tam, Tamme Hooijenga, Tellingen van,Teovank, Terhaak, Terpstra, Teschmacher,  Tetenburg,  Theding, Thissen, Thonus, Thijssen, Tienstra, Tiktak, Til (van), Timmer, Timmerman, Timmers, Tiems, Tijhout, Tijmes, Tjepkema,  Tjisse, Tjoelker,  Tol, Tolner, Tonkes, Torleijn,  Touseul, Toxopeus,  Triers,  Trip, Trompetter, Troost, Tuin van der, Tuinen van
  • Ubels, Uilkema, Uiterwijk, Uneken, Unold, Urbanus, Uittenboogaard
  • Valk (v.d), Valkenburg, Vate, Veen v.d., Vedder, Veen,  Veenhoven, Veenstra,  Veere, Veld, Velden van der, Veldhuizen,  Veldman,  Vellen, Velting, Veltrop, Ven v.d., Venema, Vente,Ventering oude lage, Verbeek, Verburgy, Vercade,  Verdurmen, Verhoeks, Verhoeven, Verkaart,  Verkoren, Verlooy, Vermeire, Vermeulen, Vernimmen, Vervack,  Verwaijen, Vieger, Vierkant, Vilder,  Vinckers, Vis, Viskil, Visser (van de), Vlaming, Vleek, Vlieg, Vlierman, Vliet van, Vlugt,  Vogt, Volk, Volkenrijk,  Vonk,  Vos (de), Voort van der, Vorenkamp,  Vos, Vosse, Vreede, Vriendt, Vriens, Vries de, Vroop,
  • Waack, Waag, Waagmeester, Waaij,Waaker, Waal, (de, v.d.), Waalboer, Waalkens, Waals,   Waals van der, Waalwijk, Waanders, Waard (de), Waarde, Waarden, Waardenburg, (v.d.), Waards, Waart, Waas, Waasdorp, Waay, Waayenberg, Waayer, Wadle, Waegemans, Waegeningh,Waele, Waerdekom,Waerden, Waert, Waerts, Waesberge, Waetjen, Wafelman,Wafler,Wage, Wagelaar,Wagemaar,Wagemakers, Wageman, Wagemans, Wagen, Wagenaar, Wagenborg, Wagener, Wagenfuhr, Wagenhuis, Wagenhuizen, Wagenhuyzen, Wageningen (van), Wagenknecht, Wagenmaker, Wagenmakers, Wagensveld, Wagenvoorde, Wagenvoort, Wagerink, Wagemaker, Wageveld, Waggeveld, Wagho, Waghto, Wagman, Wagner, Wagt de, Wagt van der,Wagtendonk, Wagtendorff, Wagter, Wagterveld, Wagtho, Wagtmans, Wahl(en), l, Waiboer, Waidlich, Waij, Waijand, Waijer, Wailand, Waizner, Wajer, Wajnkowski, Wakelkamp, Waker, Wakker, Wal (v.d.), Walraven, Warnders, Warrink, Wayto, Weele van der, Weerman, Wegner, Wehkamp,  Weide van der, Weijer, Wel, Weperen van, Wery, Werf v.d., Wessels, , Wessum van, Westenbrink, Westerbeek,   Weurding, Wichers, Wieggers, Wiel (v.d.),  Wiggering,  Wijk van, Wijkamp,Wijman,  Wilde de, Willemsen, wink, Winkel Buiter, Winter, Wit de, Witberg, Witte (de), Woering, Wolf, Wolff, Wolffram, Wolde ten, Wolterbeek, Wolters, Woltgang, Wolthuis, Wonnink, Worp, Woud van der, Woude vd, Woudenberg, Writh, Wuffing
  • Zalar, Zanten van, Zegering Hadders, Zeven, Zikken, Zoer, Zomerhuis, Zondag, Zonneberg, Zoutendijk, Zubeil, Zwich, Zwiep, Zwol van.
**) De namen zijn incl. voorletters en plaatsnamen zijn vaak ook terug te vinden in de namenindex en kaartsysteem van het NBI = Nederlandse Beheersinstituut .
"Het Nederlandse Beheersinstituut was na de Tweede Wereldoorlog belast met beheer van vorderingen, vijandelijke vermogens en ontbonden [gelijkgeschakelde en nationaal-socialistische] instellingen. Daarnaast trof het NBI voorzieningen i.v.m. bewindvoering voor rechtspersonen en afwezigen (veelal niet-teruggekeerde joden). Tenslotte was het belast met de uitvoering van verbeurdverklaringen." (bron: Nationaal Archief).

Bron: bijvoegsel Nederlandsche Staatscourant 5-11-1945
De lijsten met namen personen die geschorst zijn overeenkomstig
het Zuiveringsbesluit 1945 staan online op Delpher
In handige index is te vinden op deze Google site
Let op: niet iedereen die geschorst werd was schuldig. Verder onderzoek is ALTIJD nodig 
Informatie over alle genoemde persoonsnamen in oa krantenarchieven.
Als bron zijn ook het standaardwerk (te downloaden en doorzoekbaar) van Lou de Jong en de sites Oorlogsbronnen en Fold3 gebruikt. Voor foute burgemeesters is deze lijst interessant.
Honderden Nederlanders hebben hun Nederlanderschap verloren. Lijst Vreemde Krijgsdienst  Daar heb je geen bevestiging van het Ministerie voor nodig, het staat gewoon in de Staatscourant.  Voor overleden Nederlanders in Duitse krijgsdienst kun je ook terecht bij de Gräbersuch-online.

Link Tips:
1. Trace of War
2. FamilySearch  deze site bijvoorbeeld gebruikt om oorlogsmisdadigers die naar Zuid-Amerika waren gevlucht te zoeken:
SS journalist Willem Sassen. Bron: emigratiekaarten Brazilië

Buitenland
Anders dan in Nederland zijn in het buitenland veel oorlogsarchieven en de tribunalen openbaar. Ons Nationaal Archief is het braafste jongetje uit EU klas m.b.t. het openbaar maken WOII archieven. Voor België kun je bij Algemeen Rijksarchief in Brussel terecht (idem Rode Kruis Archief), voor Frankrijk bij het Archives Nationales France in Parijs.

Kom je fouten of deadlinks tegen laat het dan weten. Overnemen van informatie alleen na verzoek en altijd met bronvermelding.  


Succes met uw onderzoek!
Eric Hennekam
Zoek- en archiefspecialist, medisch genealoog en schrijver. 
Je kunt me vinden op Twitter en LinkedIn 
Laatste update: 29 maart 2020

Populaire posts van deze blog

Nederland: bronnen voor het zoeken naar je roots

Update  16 maart 2020 WIEWASWIE is de belangrijkste Nederlandse website met bronnen voor genealogisch onderzoek. Van elke Nederlandse familie zijn hier gegevens te vinden. Schaf een account aan, want dat maakt het zoeken makkelijker. Let op: gegevens altijd controleren aan de hand van de originele akten, dat kan vaak op de site zelf of via Familysearch. 
Hoe krijg je toegang tot de miljoenen bronnen op site FamilySearch (mormonen)? Altijd eerst inloggen bijFamilySearch [account aanmaken is gratis].

Zoeken gaat het snelst (geografisch of op bron) via de catalogus. Kies links in menu bij Availability optie: online. Kies voor de kerkboeken (dtb) a) church books of soms staan ze onder: b)  registers van de burgerlijke administratie, Zie daarna de verschillende links naar Church Books (DTB).

 Heb even per provincie een toegang (link) gemaakt, maar er is dus meer:  
Drenthe           :  DTB (kerkboeken) of BS , geen Bev.  [of  Alle Drenten ]Friesland         :  DTB of BS of Bev  [of  Alle Friezen

Overzicht online (historische) adresboeken

Update 20 maart 2020

Adresboeken kunnen een waardevolle bron zijn voor het zoeken naar personen óf om te kijken wie in jouw huidige huis woonachtig was óf welke beroepen uw voorouders hadden óf waar welke bedrijf zat. Zie plaatsenlijst onder.
Via Archieven.nl,  Delpher  en Geneaknowhow zijn eveneens (de) adresboeken te vinden, ook van Nederlands-Indië en Suriname.  Hierbij ook adresboeken van ambtenaren of andere beroepsgroepen. In mijn privé database zitten ook honderden (historische) telefoonboeken uit binnen- en buitenland, die nauw verwant zijn met de adresboeken. Via Delpher (collectie Museum voor Communicatie) en Geneaknowhow zijn deze voor Nederland deels terug te vinden. Onder de lijst plaatsnamen enkele speciale algemene adresboeken of almanakken met veel adressen.

Tip:Combineer de gevonden namen met de online kerkboeken (vóór 1811) óf de Burgerlijke Stand óf het Bevolkingsregister [zie links onder] óf de online kranten.  Ook voor onderzoek in het buitenland maak ik regelmatig g…