Doorgaan naar hoofdcontent

Bronnen voor online (historisch) onderzoek huizen en hun bewoners

De belangstelling voor huizenonderzoek is laatste jaren erg toegenomen. Hieronder een serie bronnen, tools en literatuur waarmee u heel veel informatie kunt verzamelen over de geschiedenis van een gebouw én zijn bewoners. Maar ook kunt u hiermee achterhalen waar criminelen actief waren of een (nu) bekende politicus problemen kreeg, welke bedrijven er in gebouwen actief waren, of in welke huizen prostitutie wordt bedreven.   Combineer altijd verschillende bronnen. Het is een selectie van de bronnen die ik afgelopen jaren heb gebruikt voor onderzoeken. Aanvullingen altijd welkom.

Met onderstaande bronnen kunt hedendaagse en oude gegevens vinden over gebouwen

Algemeen

Laat ik beginnen met een interessant hulpmiddel met onderzoekstips over oa het gebruik van het kadaster, notarisarchieven etc:  Broncommentaren 3: Bronnen betreffende de registratie van onroerend goed in de negentiende en twintigste eeuw én Broncommentaren 4: Bronnen betreffende de registratie van onroerend goed in Middeleeuwen en Ancien Régime 

Notarisarchieven zijn een schitterende bron.  Daarin zijn bijvoorbeeld als transacties en overdrachten te vinden.  In 2016 heb ik bij het Stadsarchief Amsterdam een presentatie gegeven over notarisarchieven, de sheets staan nog online Mijnheer de notaris. Tips en trucs voor het zoeken in notarisarchieven Hou er altijd rekening mee dat huisnummers (maar ook straatnamen) gewijzigd kunnen zijn.   De archiefdiensten hebben daarvoor per plaats concordantielijsten. 

Kadasterarchieven.  Tegen betaling  is bij het kadaster hedendaags informatie te vinden over de eigenaren van huizen. Bij de  archiefdiensten zijn de historische kadaster gegeven te vinden, voor een deel staan deze al online. Kadaster begon officieel in 1832, daarvoor waren er al metingen. De aanzet werd al gegeven door Napoleon. Belangrijkste toegangen zijn:

  • BAG (Basisregistratie Adressen en Gebouwen). Handige tool is hier de Bagviewer. Tik links in het menu onder zoeken een straatnaam in. Je krijgt dan een schat aan gegevens bv bouwjaar, oppervlakte, functie (gebruiksdoel). Deze gegevens zijn echter niet altijd correct is mijn ervaring. Wees daar alert op.
  • Ruimtelijkeplannen bestemmingsplannen, structuurvisies, etc.   Een schat aan informatie over huizen en andere gebouwen én -helaas- ook soms over personen.
  • Kadastrale kaarten 1811-1832 Op dezelfde site staat nog veel meer, zoals bouwkundige tekeningen.
  • Kadastralekaart.com De huidige kadastrale situatie met allerlei informatie, zoals bouwjaren, oppervlakte maten etc.
  • Klic medling en Klic Viewer Kabel en Leidingen Informatie Centrum. Waar en hoe diep liggen leidingen bij huizen en gebouwen. Gas, water, elektra, gasvezel, riool etc
  • Funda Deze woningen verkoopsite van de NVM bevat meer informatie dan u denkt.
  • Mensen kunnen ook in boten wonen. Kadaster is verantwoordelijk voor registratie.  Database hypotheken en beslagen die rusten op een schip én natuurlijk de Teboekstellingen van schepen
  • Ministerie van Financiën. Index rubrieken Registratie, Hypotheken, Kadaster en Indirecte Belasting 1831-1935
  • Ministerie van Financiën, index dossiers Domeinen 1869-1944. U kunt oa op plaats zoeken. Er is ook een index verkochte Domeinen 1812-1813.
  • Overheid.nl Alle opties op deze site kunnen van belang zijn. De zoekfunctie is bagger dus zoek met google op deze site. Hoe je dat doet?
  •  Hier een voorbeeld met zoeken naar Rokin in Amsterdam:  Google Rokin
  • Persoonskaarten Tussen 1939 en 1 okt 1994 werd er van elke Nederlander een persoonskaart gemaakt (later ging dit over in de GBA, nu BRP). Persoonskaarten van onverleden personen zijn op de op te vragen. Is een persoon meer dan 10 jaar geleden overleden en krijgt u ook zijn woonadressen.
  • Pdok publieke PDOK viewer met actuele geo informatie en hoogte huizen en andere gebouwen.
  • Planviewer commercieel maar soms nuttig. Kijk zelf.
  • Topotijdreis: 200 jaar topografie met oa veel luchtfoto's  
  • Uitspraken rechtszaken m.b.t. gebouwen.
  • Vergunningen Voor verbouwingen etc heb je vergunningen nodig. Met grote regelmaat komen er historische vergunningen bestanden bij. Via de site Archieven.nl zijn deze makkelijk te vinden.
  • Volkstellingen 1795-1971. Deel volkstellingen is op wijk of buurtniveau, soms op straatniveau. Concordantielijst van huisnummers cq wijk kan nodig zijn. Die is vaak te vinden bij gemeentearchieven.
  • Waag Hoe oud is een woning. Meer dan 9 miljoen gebouwen zijn hier opgenomen. Zoom in met de kaart.
  • Waterstaatsbestekken index 1814-1980
  • WOZ-waardeloket wat is de (WOZ) waarde van een huis.
Woon en werkadres H.Wouters, Molenstraat Roosendaal
Bron foto: collectie Westbrabants Archief

Vergunningen. Je hebt ze overal voor nodig. Een bouw-, gebruikers-, hinderwet-, horeca-, kap-, milieu, omgevings- , parkeer- en terrasvergunning,  inrit- en ventvergunning. Die staan allemaal op de websites van de gemeenten, en de historische vergunningen zijn te vinden bij de archiefinstellingen of via archieven.nl. Een flink deel is digitaal te raadplegen. Op het portaal Mijnadres zijn ze van acht gemeenten te raadplegen, waaronder Rotterdam en Schiedam. 
Naast vergunningen heb je ook allerlei belastingen op onroerend goed. Van haardbelastingen tot WOZ. Het Utrechts Archief  heeft voor onderzoekers ooit eens een handige gids voor huizenonderzoek gemaakt. Is nu gratis te downloaden en de informatie goed toepasbaar voor andere gemeenten: Gids huizen voor historie. Overigens hebben meer archiefinstellingen tips voor onderzoekers op hun website.

Tip:  gebruik de zoekmachines op de websites van de gemeenten niet om een adres te zoeken. Veel beter om Google te gebruiken in combinatie van de site operator.  Bijv zoekstring: "herengracht *" site:amsterdam.nl (voor het  sterretje * een huisnummer invullen.)

Burgerlijke Stand en andere bevolkingsregistraties.  Deze bronnen barsten werkelijk uit hun voegen van informatie over huizen én hun bewoners.  In de blog Nederland: bronnen voor het zoeken naar je roots zijn de online bronnen te vinden. Meestal kun je niet zoeken straatnamen en huisnummers in de burgerlijke stand.  Dat kan wel bij de bevolkingsregistraties.  Belangrijkste toegang voor Nederland is WieWasWie . De voorloper van de burgerlijke stand (vóór 1811, in zuid Nederland eerder) zijn de kerkboeken met de doop-, trouw, en begraafregistratie (DTB). Soms exact, vaak crypties (bv buiten de Bemuurd Weerd) staan daarin adressen. Ook deze DTB registers  zijn online te vinden via Nederland: bronnen voor het zoeken naar je roots. Ook historische kaarten en plattegronden (zie verder) kunnen je erg behulpzaam zijn bij het zoeken van de precieze locatie van een gebouw, zoals beschreven in de kerkboeken en/of burgerlijke stand.

Via krantenarchieven en de daarin opgenomen familieadvertenties, advertenties én artikelen is veel informatie te verzamelen over de bewoners/gebruikers van gebouwen en de gebeurtenissen aldaar. Maar ook wanneer mensen in een plaats kwamen wonen of vertrokken. Zoek bijvoorbeeld op straatnaam.  Hou er altijd rekening mee dat huisnummers (maar ook straatnamen) gewijzigd kunnen zijn.   De archiefdiensten hebben daarvoor per plaats concordantielijsten. 




Historische kaarten en plattegronden.  Daar staan er duizenden van online, zowel bij de Nederlandse archiefdiensten  als in het buitenland. Zo heeft de British Library net 40.000 kaarten op Flickr online gezet, waaronder een deel uit Nederland. 

Archieven portaal.  Archieven.nl is een portaal dat toegang geeft tot veel archiefcollecties in Nederland. Je kunt hier zoeken op straatnamen en huisnummers, maar ook op specifieke documenten waarin adressen in voorkomen bijvoorbeeld ledenlijsten van verenigingen en kerken, stamboeken, foto's, plattegronden, vergunningen, bouwdossiers, brieven, dagboeken, handelsregisters, kamer van koophandel, etc etc.

Bronnen, bronnen, bronnen..

  • Adres- en telefoonboeken. Laat ik de adresboeken net in een eerdere blog op een rijtje hebben gezet. Telefoonboeken zal later toevoegen
  • Archieven.nl portal tot heel veel archieven in Nederland. Zoek hier  bijvoorbeeld met je straat en woonplaats.
  • Bing Maps Niet zo populair als Google Maps, maar vaak erg goed.
  • Digitale foto's op het Internet bevatten vaak meer informatie dan u denkt. Zie ook mijn blog met eindeloos veel tips.    Bijvoorbeeld de coördinaten waar de foto's genomen zijn. Hiermee heb ik al heel wat personen én hun woonplaats kunnen achterhalen. Ja, zoeken met foto's kan, zonder één woord te gebruiken. Bijvoorbeeld met TinEye en Google Reverse Image Search. De beste reverse image zoeker m.i. is die van Yandex.
    Zet in zeker de Google Lens app op je telefoon (ios of Android), daarmee kun je zoeken naar afbeeldingen of delen van afdelingen, teksten en nog veel meer.
    Tip: geen resultaat met reverse image? Maak je afbeelding in zwart/wit of zoek met een fragment van je afbeelding.
    Met een Exiftool  is de  metadata te achterhalen die meestal in digitale foto's worden opgeslagen, zoals type camera, plaats, datum en tijd waar de foto is genomen etc. Zelf gebruik ik regelmatig een Exif Viewer als extentie in Google Chrome. Online kan het ook met bijvoorbeeld FotoForensics. Een foto hoef je alleen maar te uploaden of zoeken met de hyperlink.  Meer tip voor zoeken met een foto van een huis of ander gebouw: blog
  • Delpher Dat kennen de meeste mensen van de online krantenarchieven, je krijgt hier ook toegang tot online boeken en tijdschriften. Vul eens je straatnaam of plaats in.
  • Funda.  Ja makelaars zijn soms wat slordig met de gepresenteerde foto's.
  • Gegevens betreffende roerend en onroerend bezit in de Nederlanden in de 16e eeuw
  • Geohack tool Klein maar o'zo handig. He moet wel de coördinaten weten, maar die haal je bv simpel van Google Maps. Ga op de gewenste locatie staan en klik op rechter muisknop.
  • Google Maps incl. Streetviewer, Wist u dat een deel van Kamer van Koophandel gegevens hieraan gekoppeld zijn. Met de Android versie van Google maps kun je zoeken naar een gebouw. 
  • Het Nieuwe Instituut architectuurmuseum, rijkscollecties, stedenbouw etc Via het zoekportaal is hier veel informatie te verkrijgen. Vul bijv. je straatnaam in.
  • HisGis Geografisch Informatiesysteem. "HisGIS is bedoeld voor ieder met interesse in kaarten, historie, huizen, namen, genealogie en grondbezit"
  • Hookers Met dit site heb ik ooit een gemeenteraad laten  zien waar prostitutie werd bedreven in hun gemeente.  Combineer het met gemeentelijke vergunningen (zie boven). Dit overzicht van illegale bordelen en verdachte huizen in Amsterdam uit 1897 is er ook voor andere plaatsen te vinden.
  • Huizendata  Data van de Nederlandse huizenmarkt
  • Joods Monument slachtoffers Tweede Wereldoorlog 1940-1945. Je kunt op straat, huisnummer en plaats zoeken, maar ook op persoonsnamen.
  • Kaart Groen Erfgoed Landschapskaart van Nederland bv de monumentale bomen, historische topgrafie rond 1900, de eerste bosstatistiek, nationaal parken, gebieden Staatsbosbeheer, eendenkooien etc.
  • KIX-code van PostNL. (Pdf)  Met die KIX-code kun je snel de postcode en huisnummer achterhalen. In dit artikel de uitleg.
  • Landelijk Register van Monumentale Bomen
  • Liggingsdata kabels en leidingen
  • Overheid.nl Op deze site staat eindeloos veel informatie over gebouwen en hun bewonedrs/bedrijven.  De zoekfunctie is bagger, gebruik daarom Google als zoekmachine in combinatie van de site operator. Voorbeeld zoekstring: maliebaan utrecht site:overheid.nl
  • Rapporten Centrale Inlichtingendienst 1919-1940
  • Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Digitale bronnen archeologie, huizen en andere gebouwen, bewoners etc 
  • Rijksmonumenten Kaart ea met de rijksmonumenten van Nederland incl bouwjaar, achtecten en omschrijvingen
  • Stichting Bouwhistorie Nederland
  • Verkaufsbücher (vastgoedboeken Duitse bezetter). Joden onteigende panden Tweede Wereldoorlog 
  • Volkstellingen 1785 -1971

Geografisch per provincie [is nog in opbouw]

Drenthe:
Flevoland:

Friesland:

Gelderland:
Groningen:
Limburg:

Noord-Brabant:

Noord-Holland:


Overijssel:

Utrecht:

Zeeland:
Zuid-Holland:
Eric Hennekam 
Onafhankelijk onderzoeker










Populaire posts van deze blog

Was mijn familie of een persoon fout/goed in de Tweede Wereldoorlog? Waar verbleven ze 1940-1945?

"Was mijn overleden (groot-)vader en/of (groot-) moeder  fout in de Tweede Wereldoorlog? Hoe en/of waar kan ik daar meer informatie over opvragen? "  Dit soort vragen krijg ik afgelopen 30 jaar vaak. Hieronder enkele tips om zelf onderzoek te verrichten.  Met fout wordt meestal bedoeld of ze NSB-ers waren, of de vijand hadden geholpen (bv verraad of collaboratie), of in dienst waren getreden bij de Duitse of Italiaanse krijgsmacht. Het is echter niet zo zwart/wit als hier beschreven. In 2015 nog een onderzoek verricht voor een half-Duitse familie, waar grootouders aan moederszijde NSB-ers waren. Uit mijn onderzoek kwam naar voren dat ze mensen het leven hebben gered door ze uit handen van de Duitsers te houden. Maar andersom heb ik ook meegemaakt:  het was erger dan men wist.  Daarom altijd goed onderzoek, voordat je conclusies gaat trekken. Daarnaast verplaats je in de (oorlogs-)tijd. Te vaak kijken we met een hedendaagse blik naar het verleden of we oordelen te snel. 

Duitsland: online bronnen voor het zoeken naar personen, huizen, kaarten, foto's e.a.

Academiegebouw Universiteit en Schloss Heidelberg. Foto: Eric Hennekam 2021 Belangrijke sites bronnen Duitsland : Ahnenforschung  een portaal dat toegang geeft tot verschillende online databases Ahnelotse   Album Studiosorum (1386-1936) studentenalmanak Universiteit van Heidelberg Alle Limburgers  provincie Limburg en aangrenzende plaatsen in Belgie en Duitsland. Archion  Database kerkboeken Evangelische kerk, misschien wel de belangrijkste toegang tot DTB boeken Duitsland, maar voor raadplegen moet u soms betalen. FamilySearch . Bijna 100 miljoen records uit de parochieboeken (DTB) van de Lutherse kerk Duitsland.  Niet alle records zijn geïndexeerd.  Selectie van de geïndexeerde Duitse doop, trouw, en begraaf records op FamilySearch zijn:  Een link die nog veel meer informatie geeft, en u kunt zoeken op alle plaatsen in de wereld, is  Explore Historical Images . NB Toegang tot  alle   online records Duitsland kunt u  HIER  vinden of gebruik de  snelle zoekoptie  via de  Catalogu

Online begraafplaatsen uit heel de wereld

Voor het zoeken naar personen kunnen de gegevens die te vinden zijn op onderstaande websites met begraafplaatsen van belang zijn.  De lijst is nog niet compleet . Gelukkig hebben we zoekmachines als  Bing ,   Baidu ,  Google  (gebruik altijd de versie van het land waarin de begraafplaats ligt die je zoekt) en  Yandex .  . € Euro-teken achter een link = (deels) betaaldatabase. Index vaak gratis. *) Toegangen van FamilySearch. Maak gratis account aan. Tip :  Combineer de gegevens die je gevonden hebt met de data uit online familieadvertenties uit online  krantenarchieven , Bidprentjes en rouwbrieven , notaris archieven en natuurlijk primaire bronnen, zoals  burgerlijke stand, persoonskaarten ( Nationaal Register Overledenen ), Verlieslijsten in krantenarchieven,  gezinskaarten, burgerlijke stand en/of kerkboeken. Algemeen - Airwar4045   World War II Allied Aircrashes in The Netherlands and North Sea. Informatie over meer dan 1400 vliegtuigen en 6610 bemanningsleden Tweede W

België (en Frankrijk): online bronnen

Inleiding Hier onder een serie bronnen en tips voor het zoeken naar personen (genealogie), bedrijven, Eerste en Tweede Wereldoorlog en andere zaken uit België en deels uit Frankrijk. Belangrijkste toegang tot Belgische genealogische en andere bronnen is te vinden op de site van het  Rijksarchief in België . Voor raadplegen van de   burgerlijke stand    en   parochieregisters  (DTB) heb je een gratis account nodig.  Voor bronnen Frankrijk kun je altijd starten op de site van het Archives Nationales France . Bronnen voor uw onderzoek (er is nog veel meer, dit is slechts een kleine selectie uit mijn database): Abraham databank : catalogus voor Belgische kranten. Voor veel meer krantenarchieven België (en andere landen) ga naar blog Krantenarchieven Internationaal  [ deze blog is in opbouw) Adresboeken Ratinckx (1838-1890). Dit zijn de voorlopers van de telefoonboeken tussen 1838 en 1967 gepubliceerd door drukkerij Ratinckx.  Directe link. Adresboeken Frankrijk Zoek bijv met Adresse

Overzicht van alle Nederlandse krantenarchieven op het Internet + online familieberichten sites

Overzicht voor het online raadplegen van familieadvertenties en tijdschriften Archief Eemland : plaatselijke kranten uit Amersfoort en omgeving, Zoals Amerfoortsch Dagblad, De Eemlander en de Leusder Krant. Archieven.nl : portaal site van verschillende archiefbeherende instellingen. Kies optie  kranten . oa. krantencollectie Streekarchief Voorne-Putten en Rozenburg, Regionaal Archief Dordrecht, gemeentearchieven Kampen, Roermond, Vlissingen en Zaanstad, RHC Eindhoven, EHC Sittard-Geleen en RA Rivierenland. Komen ook hieronder terug. Brabants Historisch Informatie Centrum :  Graafsche Courant, De Echo en Boxmeers Weekblad, Udense Courant. Castricummer de ,  krant Castricum Dag-, Nieuws- en Weekblad in Overijssel : Heel veel titels. Oa. Tubantia, Deventer Dagblad, Coevorder Courant, Hengelosche Dagblad, Trouw etc. Delftse Post Delpher  : het grootste krantenarchief van Nederland op de site van de Koninklijke Bibliotheek in samenwerking met vier Universiteitsbibliotheken. Honderden ti

Nederland: bronnen voor het zoeken naar je roots

WIEWASWIE   is de b elangrijkste Nederlandse website met bronnen voor genealogisch onderzoek. Schaf een voordelig account aan, want dat maakt het zoeken makkelijker. Bij het zoeken naar personen moet je altijd rekening houden met varianten in de schrijfwijze van voor- en achternamen.  De twee databanken achternamen en voornamen zijn daarbij handig. Ze geven aan waar namen geografisch veel voorkomen. Let op: gegevens altijd controleren aan de hand van de originele akten, dat kan vaak op de site zelf of via Familysearch (Amerikaanse website van de mormonen).   Hoe krijg je toegang tot de miljoenen bronnen op site  FamilySearch ? Altijd eerst  inloggen bij FamilySearch  [account aanmaken is gratis]. Zoeken gaat het snelst (geografisch of op bron) via de catalogus . Kies links in menu bij Availability optie: online. Kies voor de kerkboeken (dtb) a) church books of soms staan ze onder: b)  registers van de burgerlijke administratie, Zie daarna de verschillende links naar

Nederlands-Indië / Indonesië: Bronnen voor online onderzoek

Aardrijkskundig Woordenboek  Van der Aa .  Niet alleen Nederland, maar ook plaatsen Nederlands-Indië zijn te vinden in dit standaardwerk. Aceh books:  full-text database  Atjeh. Adresboek Bandung 1941 (PDF) Almanak en naamregister van Nederlandsch-Indie 1817-1864; Regerings-Almanak voor Nederlandsch-Indie 1865-1883 en 1884-1912  Allemaal te vinden op website van de  Staatsbibliotheek Berlijn Adresboek Nederlands-Indische handel , 1916 Adresboek der Residentie Oostkust van Sumatra  1912 Algemeen adresboek van Nederland en Nederlandsch-Indië 1918 (ten dienste van handel, nijverheid, landbouw en verkeer. Ambtenaren in Nederlands-Indië : indexen stamboeken, pensioenregisters (zie ook onder) en Stamkaarten. Archive.org . Eindeloos veel bronnen. Gebruik verschillende zoektermen. Balinese Narrative Drawings  Tekeningen en gouches mt verhalen uit Bali Begraafplaatsen Depok. Zie ook mijn overzicht Online Begraafplaatsen . Een deel van de Nederlanders overleden in Azië zijn (her-)begr